Weer een historische Navo-top

Sinds 2006 draaien journalisten braaf dezelfde riedel af als er weer een grote bijeenkomst is van Navo-regeringsleiders. De top die afgelopen week in Lissabon werd gehouden werd gepresenteerd als ‘een van de belangrijkste topconferenties’ in het zestigjarige bestaan van het bondgenootschap. ‘Het gaat over het bestaansrecht. Nu en in de komende jaren’, meldde bijvoorbeeld de NOS. Dat was niet voor het eerst.

Vier jaar geleden werd een Navo-top gehouden in Riga. De toespraken van ministers stonden bol van ‘de Navo-van-de-toekomst’. Ook in Riga ging het volgens commentatoren om het bestaansrecht. Ze zeiden het de voorlichters na. Het bestaansrecht was de strijd tegen het terrorisme, het bestaansrecht was Afghanistan. Daar kwam de Navo stabiliteit brengen. Een jaar later, in 2007, kwam de Navo bijeen in Noordwijk. Opnieuw riep men om het hardst dat ‘de toekomst op het spel’ stond. Het bondgenootschap bleek de grootste moeite te hebben met de Afghaanse missie. Het had de Taliban ónderschat en de maakbaarheid van de Afghaanse democratie óverschat. In 2008 vergaderde de alliantie in Boekarest. Die conferentie werd beschreven als de ‘spannendste ooit’, cruciaal voor haar voortbestaan. 2009 werd door Navo-watchers zelfs uitgeroepen tot ‘sleuteljaar’.

De superlatieven geven het werk van journalisten en Navo-bestuurders gewicht. Dus beleefden we ook afgelopen weekeinde ‘een historische topconferentie’. Maar wat werd uiteindelijk als historisch gepresenteerd? Aan de vooravond van de top lekte een Amerikaanse notitie uit over de terugtrekking uit Afghanistan die op de bijeenkomst zou worden besproken. Groot nieuws. Nu, na de top, zijn het vooral het nieuwe Strategisch Concept, met zijn aloude nadruk op terreur- en conflictbestrijding en het raketschild waar al zo lang over wordt gepraat die door verslaggevers breed worden uitgemeten.

Een knap staaltje framing van de Navo-voorlichters. Het waarlijk historische aan de top van Lissabon is namelijk het omvormen van de stabilisatieoperatie in Afghanistan tot een trainingsmissie van regeringssoldaten en politieagenten. De Afghanen zullen uiterlijk in 2014 weer zelf voor hun veiligheid moeten zorgen. Ook al breidt de invloed van de Taliban zich gestaag uit, de eerste gebieden worden volgend jaar al overgedragen.

In het Westen durft vrijwel niemand het debacle onder ogen te zien, maar de Russen snappen het. Ook zij zeiden in 1979 troepen te sturen om Afghanistan te helpen. Ook zij werden meegezogen in een steeds onbeheersbaarder oorlog. Voordat ze onder begeleiding van vrolijke marsmuziek in 1989 hun laatste tanks terugtrokken over de Brug van de Vriendschap hadden ze vele duizenden Afghaanse regeringssoldaten getraind. Die moesten het zelf gaan rooien. Het communistische regime waartoe die regeringssoldaten behoorden werd gestut door de Russen. Net zoals de huidige democratische regering door de Amerikanen. Drie jaar nadat de Afghanen weer hun eigen veiligheid verzorgden, viel het communistische regime: de regeringsmilitairen waren en masse overgelopen naar de moedjahedien: een naam waarmee de laatste jaren ook door de Taliban zich tooien.

Vervang in de voorgaande zin ‘het communistische regime’ door ‘de democratische regering’ en ‘Russen’ door ‘Navo’ en je hebt de ingrediënten voor alweer een Navo-topconferentie. Een écht historische deze keer, waar de alliantie zich zal moeten buigen over haar eerste nederlaag in de geschiedenis.