Pieter Hilhorst

Wennen

Kok en Van Aartsen moeten oppassen voor aanslagen. Neder landse automobilisten moeten rekenen op wilde blokkades. Het is even wennen voor een land dat meende met algemene instemming het politieke conflict te hebben afgeschaft. In slaap gesust door het succes van het polder model weten de autoriteiten ook niet meer hoe ze moeten reageren op boze actievoerders. De Tweede Kamer was maar al te blij met het optreden van justitie tegen de Vrije Molukse Jongeren. Dreigen met politiek geweld is immers uit den boze. Zo bevestigden de politici precies het bange voorgevoel van George M. en Paul P.

Op Ambon zijn al meer dan vierduizend doden gevallen en meer dan 215.000 Molukkers zijn voor de burgeroorlog op de vlucht geslagen. Over deze moord en doodslag op de Molukken ligt Nederland echter niet wakker. Maar nu de Vrije Molukse Jongeren dreigen met geweld staat het hele land op zijn achterste poten. En dus moet er hard worden opgetreden met aanklachten waarvoor de twee woordvoerders gevangenisstraffen van twintig jaar kunnen krijgen. «We zullen die jongens eens even onze politieke spelregels leren!» Dat politiek niet altijd netjes en beleefd is wil er bij de dames en heren niet in. Zij prefereren de constructieve kritiek van leesbare persberichten, verantwoorde eisen en bedachtzame petities.

De blokkerende vrachtwagenchauffeurs worden welwillender tegemoetgetreden. Arrestatie bevelen of zelfs maar simpele verkeersboetes blijven uit. Toch is ook hier het ongemak voelbaar. De politici willen niets liever dan dat het overdrijft. Kinderen slaan als ze iets engs zien de handen voor hun ogen. Ze menen dat als zij de enge man niet zien, de enge man hen ook niet ziet. De landelijke politici hanteren dezelfde logica. Tegen beter weten in blijven ze erop vertrouwen dat de rust weerkeert. Maar de actievoerders zullen de politiek niet uit het oog verliezen. Er zal ook van andere groepen dan vrachtwagenchauffeurs juist meer protest volgen. Niet omdat — zoals elke actiegroep conform de wetten van de politieke retoriek roept — de nood nu onhoudbaar hoog is, maar omdat de kans op succes groter is dan ooit.

Mensen kunnen aan de meest beroerde omstandigheden wennen zonder ertegen in opstand te komen. Pas als de uitzichtloosheid is verdampt, omdat er een alternatief is, komt het protest van de grond. Het bijzondere aan de acties van de vrachtwagenchauffeurs en de Molukse jongeren is daarom dat zij kwesties willen beïnvloeden waarvan voorheen gedacht werd dat ze buiten de invloed van de regering lagen. Wie gelooft nu werkelijk dat Neder land ingrijpen in de Moluk ken kan afdwingen? En was het tot voor kort niet algemeen geaccep teerd dat de overheid niet verantwoordelijk kon worden gehouden voor prijsschommelingen op de markt?

De gebeden van pleitbezorgers van meer politiek engagement zijn verhoord. Het politiek conflict is terug. Maar soms blijken juist verhoorde gebeden de grootste vloek. Voor de terugkeer van de politiek hadden zij hun hoop gevestigd op een nieuw echelon wereldverbeteraars die met romantische sit-ins en ludieke acties zouden opkomen voor de belangen van anderen. Wat ze hebben gekregen zijn jongeren die discutabele methoden hanteren en platvloerse vrachtwagenchauffeurs die niet voor de wereld vrede maar voor hun boterham de weg blokkeren. Maar voor een renaissance van de politiek is juist die onredelijkheid van essentieel belang. De slogan in de jaren zestig was niet voor niets: «Wij willen alles en wel onmiddellijk».