Wens

‘Ladies and gentlemen’, zei de gids plechtig. ‘The Western Wall. The Wailing Wall.’ Ze maakte een weids armgebaar. We keken naar een terrein waarop honderden mannen en vrouwen rondliepen, gescheiden door een lange schutting. Iedereen had het warm van de wandeling. De hemel boven ons was gelig van aangewaaid Sahara-stof. De mannen in het gezelschap, voornamelijk dichters, gingen naar de mannenkant. Met de vrouwen bleef ik achter. Een jonge Israëlische dichteres haalde een notitieboekje uit haar handtas en begon blaadjes uit te delen. Er stonden Angry Birds op, wat mij op een lieve manier nogal blasfemisch leek. Ik zag mezelf niet zomaar bidden tot andermans god op een briefje vol lollige vogels. Dus wachtte ik tot iedereen klaar was. Eén vrouw, een recensent uit Cyprus, kreeg een heel rood hoofd tijdens het schrijven. Misschien schaamt ze zich voor haar gebed, dacht ik. Misschien bidt ze stiekem om grotere borsten of een leuke minnaar. Of allebei. Iemand vertelde me ooit dat de briefjes tweemaal per jaar tussen de stenen van de klaagmuur uit worden gepeuterd. Om plaats te maken voor nieuwe. Die verwijderde wensen worden dan verzameld en begraven. Eén Israëlische professor mocht ze vooraf onderzoeken en de uitkomst daarvan was teleurstellend en ontroerend tegelijk. Liefde. Gezondheid. Geluk. Banaal en wezenlijk. De gids leidde ons verder. Het was druk. Iemand duwde tegen me aan, iemand anders zei iets tegen me in het Jiddisch. Iets wat urgent klonk. Een duif flapperde over mijn hoofd richting de groene struiken hoger op de muur. We moesten oppassen voor tegenliggers, zei de gids. Vrouwen die achterwaarts naar de uitgang schuifelden om God niet de rug toe te hoeven keren. Ik vond een plekje in de schaduw, langs de schutting, waar ik bleef toekijken. Het duurde lang voor iedereen het briefje in de muur gestoken had. Ik vroeg me af of die ene professor de briefjes nog altijd onderzocht. Wat hij van de Angry Birds zou denken. Of het iets uitmaakte. Of het er eigenlijk ooit echt toe doet waar een gebed begint, waar het eindigt. Op de lippen, in de hemel of onder de grond.