Opheffer

Wie bewaart Linda?

Kinderen lezen niet omdat ze televisie kijken. Volwassenen kunnen niet meer nadenken omdat ze zich spiegelen aan films. Computerspelletjes worden verward met de realiteit. Het boek speelt geen rol meer van betekenis. Een gedicht is niets meer dan wat loze kreten op een stuk papier die niemand wil lezen. Het zij zo.

Stel dat degenen die zo denken gelijk hebben, dan is het toch raar dat er met de televisie-, de film- en de computercultuur zo weinig wordt gedaan. Je kunt overal voor een paar euro het verzameld werk van Shakespeare krijgen, maar er zijn maar heel weinig winkels met een uitgebreide dvd-collectie. Iets nazoeken dat op de televisie is geweest, is al helemaal onmogelijk. Wat heeft Ron Brandsteder precies op televisie gedaan? Hoe heeft André van Duin zich in de loop der jaren ontwikkeld? Waaruit bestaat de vraagtechniek van Paul Witteman en hoe kan ik zien hoe Sonja Barend zich op de televisie manifesteerde? Die cultuur is niet ontsloten. Het is er wel, maar het is niet dichtbij. En het is duur.

Stelling: de cultuur die ons het meest beïnvloedt, is het verste van ons weg als we het willen bestuderen. Voetballertjes van dertien weten dit. Ik was laatst bij een talentvol voetballertje. Zijn vader leest alleen Voetbal International en MacFan (het blad voor Apple-computerliefhebbers.) Als die vader Van der Vaart of Van Nistelrooy een mooi doelpunt of een schitterende beweging ziet maken, dan zet hij dat voor zijn zoon op de computer. De vader heeft zo een fantastische collectie «mooie bewegingen». En de zoon doet die na. Op het veldje bij het WG- terrein. Hij leert — dat is cultuur.

Op verzoek van een paar mensen hield ik onlangs een verhaal over de interviewtechniek van Ischa Meijer. Ischa heeft honderden interviews op televisie en radio gehouden — ze zijn voor mij niet beschikbaar. Ik kan ze nergens even snel bekijken of beluisteren. Hetzelfde geldt voor de prettige gesprekken van Theo van Gogh.

Als ik televisiekunstenaar zou willen worden, heb ik het helemaal moeilijk. Waar ligt — ter bestudering — een verzameling televisiekunst? (En — wat ook een interessante vraag is — hoe komt het dat die kunst nooit van de grond is gekomen, terwijl men dat wel intensief heeft geprobeerd?)

Wie filmwetenschappen studeert, ontmoet reeksen stijlen en regisseurs. Nieuwe Vaagheid, Zwarte Film, Alfred Hitchcock, Tarantino. Je zou deze films mee naar huis moeten kunnen nemen om ze even snel te bestuderen. Dat is redelijk moeilijk als je niet bij een filmmuseum woont.

Hoge en lage cultuur is tegenwoordig weer een modieus onderwerp. Het vreemde is dat men zijn mond vol heeft over die lage cultuur, maar dat hij nauwelijks bestudeerd kan worden. Waar kan ik alle afleveringen van alle soaps nog een keer bekijken? Wie heeft alle scenario’s van Goede Tijden Slechte Tijden? Waar zijn de scripts van de shows van Joop van den Ende? Wie bewaart de aantekeningen van Linda de Mol? Waar zijn de regieaanwijzingen van het huwelijk van Máxima? Dat is allemaal cultuur. Cultuur die ons meer beïnvloedt dan het verzameld werk van Mulisch en Van der Heijden. En toch kunnen we er niet bij. Hoe anders is dit in Amerika? Binnen een week had ik alle treatments van alle Lucille Ball Shows in huis.

Waarom is er niet een groot Nederlands Media Museum? Waarom is er niet een soap museum? Waarom is er niet een GTST-genootschap? Waarom is er nog geen computermuseum? Wie bewaart de eerste webpagina’s? Waar zijn de webpagina’s van de mensen die zijn overleden? Wie hebben beroemde webpagina’s gemaakt? Waarom is er eigenlijk geen Museum voor Lagere Cultuur?

Waarom zitten er, zoals in Groningen en Amsterdam, wel oud-mediadirecteuren bij de musea voor Hoge Kunst?