Wie is er bang voor verf?

De schilderkunst: sinds de uitvinding van de fotografie is ze al tientallen malen dood verklaard; even zovele malen is ze weer uit de as van haar eigen teloorgang herrezen.

Sterven wil ze maar niet, dat hardnekkige kreng dat leeft op olieverf en schilderslinnen.
En ezels.
Schildersezels.
Die staan nu in slagorde opgesteld in de twee tentoonstellingszalen van Arti.
Met daarop doeken van de twaalf voor Frightful Paint geselecteerde schilders.
De namen?
Hier zijn ze: John Bowman, Leon Golub, Kathe Burkhart, Robert Yarber, Kiki Lamers, Peter Kempff, Willy Lenski, Peter Drake, Catherine Howe, Ernst Voss, Andrei Roiter en Aldert Mantje: zeven New Yorkers, een Rus en vier Nederlanders.
Frightful Paint is het derde deel van de schilderstriptiek The Liars, een tentoonstellingscyclus rond de vraag wat de schilderkunst de kunstwereld op dit moment nog te bieden heeft. Eerder kwamen de monochrome en expressieve schilderkunst aan bod. In de derde aflevering, samengesteld door Aldert Mantje, wordt het hedendaags realisme belicht.
Mantje, die in de catalogus een prikkelend voorwoord schreef over de hedendaagse ‘aversie’ tegen het schilderen, heeft een afgewogen keuze gemaakt. Dat de schilderkunst nog wel degelijk iets te bieden heeft, ja, dat wordt in Arti wel bewezen.
Leegte, onbehagen, onderhuids broeiende erotische spanning, een koe omringd door een gezellig picknickend echtpaar met kind, de blinkende slagersmessen keurig in gelid uitgestald in de groene wei, een horrorpastorale; een kruipende, naakte man die kotsend zijn ongenoegen eruit gooit, een sfeervol, in roze licht gevangen stilleven van een groepje zonnende en slapende badgasten op het strand van wie er een zijn jachtgeweer aan het laden is; een vrouw stilzittend in een stoel, een volslagen versteende, lege blik in de ogen - het leven is geen lolletje, zo veel wordt wel duidelijk.
Mantje: 'Geen van de in Arti geëxposeerde werken heeft iets gemakkelijks of geruststellends. Als de liefde wordt bedreven is zij uitzichtloos. Als er een oplossing wordt aangedragen zal zij bij voorbaat niet kunnen werken. Kinderen in al hun onschuld wekken eerder aversie dan vertedering op door hun verwrongen uitdrukkingen. Huiselijke taferelen worden door gebeurtenissen buiten het kunstwerk weerzinwekkend. Een eenvoudige verkleedpartij op een Nederlands strand krijgt onbedoeld een verkeerd seksuele lading. Clowneske vrouwenfiguren nemen de toeschouwer mee langs de gevaarlijke uiteinden van de figuratieve bewering. De desolate blik van een jonge vrouw - waarvan we ons moeten afvragen wat er in godsnaam mee gebeurd is voordat de schilder haar portretteerde. Er is geweld en onbegrip.’
Het is allemaal waar. En: alleen schilderijen kunnen - door hun verstilde, freeze frame-werking - dit speciale gevoel van existentialistisch getint onbehagen opwekken. Realistisch schilderen betekent waarnemen, denken en uitdrukking geven aan het geziene en overdachte.
Realistisch?
Peter Kempff, schilder, zegt: 'Ik ben geïnteresseerd in de horror van het alledaagse. Verschrikkingen achter de glimlach. Massamoordenaars in de tram, toeristen uit Nieuw-Zeeland met onbekende verschrikkelijke ziektes, de laatste vijf seconden uit het leven van Borges…’
Tijd om de zwarte coltrui aan te trekken, de existentialistische pijp te stoppen, veel slechte rode wijn te drinken en de mottige gordijnen dicht te trekken.
Koop de catalogus, zie de tentoonstelling. En onthoudt: Het Leven Is Geen Lolletje.

  • Marc Bijl en Iris van Dongen stellen tentoon onder de titel Artlovers. Tekeningen en grafiek ontmoeten objecten, filmpjes en installaties. Ook te verkijgen kunstkrant Kunstm"rct en kleding- en tassenlijn van eigen makelij, Marc B. T/m 5 juli, Moira Expositieruimte, Wolvenstraat 10, Utrecht. Open donderdag t/m zondag 13.00-18.00 uur.
  • Manifesta 2, reizende biennale die staalkaart van hedendaagse Europese kunst toont, opent vanaf 28 juni haar deuren in Luxembourg. Geselecteerd zijn bekende namen maar ook volslagen onbekenden uit Oost-Europa. Een stad vol kunst. Manifesta 2, t/m 11 oktober. Info: Casino Luxembourg-Forum d'art contemporain, 41, rue Notre-Dame, L-2240 Luxembourg, tel. (+352) 22 50 45. Internet: http://www.men.lu/ manifesta2/manifesta2.html