Wie lijkt het meest op Hendrik VIII?

Londen – De Engelse geschiedenis is geen museumstuk, maar een levend onderdeel van het heden. Zo achtte Jeremy Corbyn het opportuun Theresa May te vergelijken met Hendrik VIII.

Het was geen compliment. Met haar pogingen het parlement bij het forceren van een Brexit te passeren gedraagt de premier zich volgens de oppositieleider als de Tudor-koning. Het leidde tot vraagtekens over Corbyns historische kennis. Hendrik VIII gaf het parlement juist aanzien. Mogelijk doelde hij op Karel I die een eeuw later werd onthoofd na zijn pogingen om het parlement te negeren.

Vanuit een ander perspectief zit Corbyn wel warm. De door Hendrik om persoonlijke redenen veroorzaakte breuk met Rome is afgelopen jaar vergeleken met de Brexit. De Japanse bank Nomura noemde de Engelse reformatie ‘een voor de hand liggend precedent’. In wezen werd het eiland voor die tijd, net zoals de rest van Europa, geregeerd door het Vaticaan. Hendrik stond niet alleen in zijn Rome-scepsis. Her en der op het vasteland leefde er onvrede over de macht van de katholieke kerk en de onwil om te hervormen. Martin Luther leidde de protestantse opstand in wat nu Duitsland is.

In het Engeland van nu, een half millennium later, is Corbyn zo eurosceptisch als Hendrik VIII toen. In het Brexit-boek All Out War beschreef Tim Shipman uitputtend hoe de socialist zich zo afzijdig mogelijk hield van de referendumcampagne. Hij kwam niet op vergaderingen, weigerde pro-EU-brieven te ondertekenen en deelde geen informatie over de Labour-kiezer. Toen hij eindelijk een pro-EU-toespraak hield, in een gebouw dat decor was voor Orwells 1984, merkte hij met een geheimzinnige lach op in het ‘ministerie van de Waarheid’ te staan.

Op de referendumavond ging hij om elf uur naar bed en de volgende ochtend was hij, terwijl er chaos was op de markten en Cameron op het punt stond af te treden, amper uit bed te krijgen. Eenmaal wakker zei hij, tot verbijstering van eurogezinde partijgenoten, dat de regering nu zo snel mogelijk artikel 50 in werking moest laten treden. Brexiteers beschouwden Corbyn als een geheim agent. Wie de verfilming van Hilary Mantels Wolf Hall heeft gezien kan zich niet aan de indruk onttrekken dat hij een hedendaagse Thomas Cromwell is, de stille, raadselachtige adviseur aan het hof van Hendrik VIII.