Wie vertegenwoordigt de Colombiaanse boeren?

Medellín – Tijdens de gemeenschappelijke persconferentie in Oslo over de Colombiaanse vredesonderhandelingen sprak farc-onderhandelaar ‘Iván Márquez’ over van alles, behalve over de schriftelijk vastgelegde onderhandelingsagenda. Chef-onderhandelaar namens de regering Humberto de la Calle werd er niet blij van.

‘Het economische model of de buitenlandse investeringen in ons land staan niet op de agenda van de onderhandelingen’, was zijn bondige antwoord op de uitwaaierende rede van Márquez, die sprak over ‘internationale vampieren’ die het land uitzuigen, over de ‘criminele regering’ en over de media als ‘huurlingen’. Márquez ontkende ook dat de farc verantwoordelijk is voor misdaden tegen het Colombiaanse volk.

Commentatoren vroegen zich na de pers­conferentie af of de woorden van Márquez slechts deel waren van een farc-show, of dat de uitingen van de guerrilleros op rubber­laarzen een indicatie zijn van wat komen gaat: meer uitweidingen over thema’s die niet op de agenda staan. Vanaf 15 november ontstaat meer duidelijkheid over de doelgerichtheid van de farc. Op die dag beginnen de onderhandelingen op Cuba over een van de kernthema’s van de farc: de landbouw. Hoewel de farc zegt zich in te zetten voor arme campesinos is de beweging volgens de Colombiaanse regering medeverantwoordelijk voor de misère op het platteland. Volgens het ministerie van Landbouw is meer dan een derde van het land dat de afgelopen decennia van arme boeren werd ingepikt in handen van de farc. Vorig jaar nam de regering een restitutiewet aan die illegaal onteigend land aan de eigenaren terug moet geven. farc-onderhandelaar Márquez noemde de wet in Oslo een truc. President Manuel Santos reageerde meteen. Volgens hem is de farc nerveus, omdat de regering met haar restitutiewet de wind uit de zeilen neemt van de guerrilleros.

Het wordt interessant om te zien waarop de Nederlandse media gaan focussen wanneer de gesprekken op Cuba beginnen: taaie landbouwdossiers en de cruciale vraag of er een amnestieregeling komt, of toch liever de komst van de familie van Tanja Nijmeijer die volgens farc-woordvoerder Márquez ‘natuurlijk ­welkom is om te komen praten met hun dochter’. Voor veel Colombianen is het moeilijk te verkroppen dat mannen en vrouwen die tot voor kort internationaal gezocht werden voor moord, ontvoering en afpersing nu zo in de schijn­werpers staan. ‘Ik ga ervan uit dat wanneer de farc eenmaal de wapens heeft neergelegd, ze haar ideeën politiek gaat verwoorden zodat mensen erover kunnen afstemmen’, sprak regerings­onderhandelaar De la Calle.