Opheffer

Wil ik sterven voor mijn land?

Via internet luisterde ik naar een Amerikaanse radiozender. Ze draaiden muziek uit de jaren zestig en zeventig, daarom bleef ik hangen. Er was iets eigenaardigs met de presentator, maar ik kon er niet goed achter komen wat. Opeens hoorde ik het: hij draaide de nummers die in Vietnam populair waren. Daarbij vertelde hij hoe prettig hij het had gevonden als hij destijds voor zijn vaderland had mogen sterven. Hij was nu te oud, maar kreeg hij de kans, dan zou hij zo voor Amerika in een bodybag willen liggen.

Zou ik willen sterven voor Nederland? Nog steeds worden «onze jongens» opgevoed met het idee dat het mooi is voor ons goede vaderland te sterven. Moet ik dat waarderen? Stel dat ik, voor de moraal, via een radiozender onze jongens moed zou willen inpraten en eveneens zou zeggen dat het mooi is voor ons vaderland te overlijden, wat is dan het verschil tussen mij en een Hamas-leider die jonge Palestijnen opzweept tot zelfmoord?

Ikzelf ben tamelijk militaristisch opgevoed. Mijn ooms zaten bij het Knil. Mijn vader was militair geweest, en hij, toch een Indischman, kon maar niet begrijpen dat zijn kinderen abso luut niet voor ons vaderland wil den sterven. Hij had voor Nederland gevochten en hij had wel voor Nederland willen sterven, en hij was dan zelfs trots geweest, al was hij dan dood. («Trots sterven is misschien wel het hoogste», zei hij.)

Het is vreemd dat naarmate wij, Nederlanders, meer betrok ken raken bij gevechtshandelingen die we als natie plegen, wij steeds minder beseffen wat onze «identiteit» is. Er keren dode Nederlandse soldaten terug uit Irak en wij, achterblijvers, discussiëren in de Balie voor de zoveelste keer over «wie en wat zijn wij eigenlijk?» Mijn vader wist wat een Nederlander was en hij kende daarom de redenen om te sterven: onze cultuur, onze democratie, ons vorstenhuis, onze koloniën. Onze rijkdom. Maar waar moeten, stel dat we echt in oorlog raken, onze solda ten voor sterven als ze uit Amsterdam komen, waar al 160 nationa li teiten zitten en meer dan de helft van de bewo ners allochtoon of van allochtone afkomst is? Ha, Nederlandse Marokkaan, Turk, Ghanees, Irakees, Afghaan — the army wants you! The Dutch Army!

Ik ben nu op een leeftijd dat er zaken zijn waarvoor ik zou willen sterven. Neem mijn hart, als ik daarmee mijn dochter kan redden in geval van nood. En als mijn dood iets wezenlijks zou kunnen redden van onze cultuur, executeer mij dan maar. En veronder stel eens dat hier daadwerkelijk de sharia zou worden ingevoerd, dan zou ik in dit land niet eens meer willen leven. (Is het ouderdom dat ik daar toch wel eens aan denk? Ik ben bang voor de islamieten. Alle islamieten, welteverstaan. Ik hoor wel eens dat de verlichte islamiet heel anders is… Onzin.)

Wat is de beste inburgerings cursus? Dat is het hoogste onderwijs, laten we eerlijk zijn. Mijn dochter kan in drie landen werken, en ook nog in het oude Romeinse Rijk en het oude Griekenland, al raad ik haar dat af. Zij is niet meer afhankelijk van Nederland. Net zo min als ik dat was op mijn twintigste. Maar ik ben aan Nederland verknocht geraakt.

Wanneer zou ik voor mijn land willen sterven? Onlangs zei mijn dochter dat wanneer ze een Japanse vriend zou hebben ze best wel naar Tokio wilde verhuizen en Japanse wilde worden. Ik dacht aan Japanse kleinkinderen die mijn boeken niet konden lezen, ik dacht aan mijn ouders die in Japanse concentratiekampen hadden gezeten. En ik glimlachte om de ironie van dit alles. Maar ik wist toen zeker dat ik nooit voor mijn land zou willen sterven.

Alles vergaat. Uiteindelijk wordt alles ironie. En omdat de dood geen ironie kent, is er geen enkele objectieve reden te vinden om voor je land te sterven.