Wim kok en de stap naar totale censuur

De directies voorlichting van de ministeries zijn met stomheid geslagen. Ze waren er het laatste decennium toch ruimschoots in geslaagd om van elk Haags departement een zo goed als onneembare vesting te maken?

Als Haags verslaggever mag je af en toe onder begeleiding van een leger voorlichters de ophaalbrug over om je tijdelijk aan zo'n machtsburcht te vergapen. De dienstdoende minister of staatssecretaris is, al naar gelang de importantie van het medium dat je vertegenwoordigt, bereid voor enkele uren puntsgewijs een tevoren ingediende vragenlijst met je af te werken. Probeer je een zijpad te bewandelen in de hoop het toch al bekende verhaal in elk geval op een iets andere wijze verteld te krijgen, schraapt de voorlichtingsinquisitie luidruchtig haar keel.
De journalist kan, als hij lef heeft, er toch iets van in zijn verslagje verwerken maar krijgt het dan onherroepelijk aan de stok met de rodepotlodenbrigade. Hij heeft zijn citaatjes nog niet door de fax getrokken of de voorlichters hangen al aan de lijn. Als die en die onwelgevallige alinea’s niet direct uit het stuk worden geschrapt, klinkt het dreigend, kan hij een volgend bezoek aan de machtsburcht op zijn buik schrijven.
Gedoemd is hij om te midden van al die andere uitgestoten vakbroeders beneden aan de slotmuur weg te kwijnen, wachtend op een flintertje nieuws dat deze of gene dissidente ambtenaar af en toe naar beneden laat fladderen.
Het leek alsof dit jaar frequenter dan gewoonlijk iets van nieuws naar buiten kwam, tot begrijpelijk genoegen van journalistiek Den Haag. Het heeft de toorn gewekt van minister-president Wim Kok. Hij wijdt het aan slapte in het regime van voorlichtingsdirecties dat uit die nieuwsflarden heuse affaires geboren konden worden. Bijlmerramp, gifkippen, provinciaal gebankier en andere kwesties ontaardden in de door Kok zo verfoeide journalistieke hypes. Boulevardbladen als Trouw en NRC Handelsblad schreven er maar op los - althans in de ogen van de premier.
Dus kregen de directies voorlichting er vorige week flink van langs. Tijdens de begrotingsbehandeling van Algemene Zaken stelde Kok voor mediahypes ‘strakker en actueler’ te begeleiden teneinde 'de nieuwsontwikkeling in een zo vroeg mogelijk stadium in alle volledigheid in de juiste context te plaatsen’.
Omdat de voorlichtingsdirecties naar Koks smaak hebben bewezen op dit terrein te falen, gaat in de toekomst zijn Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) nog meer de baas over ze spelen. In een in opdracht van de RVD opgesteld, vroegtijdig uitgelekt rapport staat dat het goed zou zijn 'de coördinatie van actuele perscontacten te verwijderen uit het pakket van de Voorlichtingsraad en tot regulier onderdeel van het takenpakket van de RVD te maken’.
De jarenlang onder semi-censuur werkende parlementaire journalisten constateerden met enig leedvermaak dat de voorlichtingsdirecties zich door deze presidentiële move 'gemuilkorfd’ voelen. Weten ze ook eens hoe dat voelt, klonk het tussen de regels door.
Des te beangstigender is Wim Koks voornemen de 'publiciteitsgolven’ in 'een zo vroeg mogelijk stadium in alle volledigheid in de juiste context’ te plaatsen.
Hoe moeten wij ons dat voorstellen? Belt RVD-baas Gerard van der Wulp met oud-collega’s bij het primeurbrengende Journaal ('Zeg jongens, jullie zitten er helemaal naast. Het zit niet zo maar zo. Zou dat in de volgende uitzending gecorrigeerd kunnen zijn?’)?
Waarom denkt Kok trouwens dat een zichzelf respecterend medium zich ook maar iets gelegen zou laten liggen aan de RVD, de meest muilkorvende instantie van alle?
Beter ware het geweest wanneer Kok in plaats van de laatste stap naar totale censuur een stap terug had gedaan. Wie van de kranten optimale zorgvuldigheid eist, dient de openbaarheid te vergroten.
Concreet: liquideer de RVD en gooi alle voorlichters per direct de straat op.