Muziek

Winterplaat

Muziek: Isobel Campbell & Mark Lanegan

Zomerhits roepen herinneringen op aan zorgeloze vrolijkheid en in tense vakantieliefdes. Hun te gen pool is de winterplaat. Door de kou, duisternis en melancholie die deze tijd vaak oproept word je vatbaarder voor droefgeestige melodieën en zwaarmoedige teksten. Ze maken, net als de zomerdeuntjes, het leven in deze periode genietbaarder.

Ballad of the Broken Seas van het op het eerste gezicht vreemde gelegenheidsduo Isobel Campbell en Mark Lanegan dingt dit jaar mee naar de titel «winterplaat van het jaar». De eerste is celliste en voormalig zangeres van de om zijn zoete popmuziek bekend staande Schotse band Belle & Sebastian. De tweede is vooral bekend als ruwe bolster en zanger van de befaamde Amerikaanse rockgroepen Screaming Trees en Queens of the Stone Age (QOTSA). De combinatie van Campbells engelachtige vocalen en Lanegans diepdonkere whisky-stem werkt als een nieuwe Beauty and the Beast-variant verrassend goed.

Het idee voor de samenwerking ontstaat in 2003 na een backstage-ontmoeting in Glasgow bij een QOTSA-concert. Lanegan spreekt daar zijn wens uit om met Campbell een plaat op te nemen en zij voegt de daad bij het woord. Met de stem van de zanger in haar achterhoofd begint ze te schrijven. Ruim twee jaar later is het resultaat elf nummers in de traditie van folk, blues en country, gekenmerkt door transparante melodieën van gitaar, piano en strijkers met dienstbare drums en een dubbele bas.

De plaat is afwisselend dromerig en grimmig, met overal een melancholieke, romantische sfeer. Hoewel de twee slechts een dag samen in een studio in Los Angeles hebben doorgebracht (verder was er vooral sprake van transatlantisch opnameverkeer) klinkt Ballad of the Broken Seas ook erg in tiem. Het doet denken aan Johnny Cash in zijn latere periode, maar ook aan een ingetogen Tom Waits en Nick Cave. Vergelijkingen met illustere duo’s als Lee Hazlewood en Nancy Sinatra of Serge Gainsbourg en Jane Birkin liggen voor de hand, maar zijn niet geheel treffend. Op dit album is geen plaats voor olijke liedjes als Jackson of 69 (Annee Erotique), daar is het te schimmig en sinister voor. Een obscure cover van Hank Williams Ramblin’ Man (voorzien van zweep slagen en vergezeld door een donkere, erotisch getinte videoclip) is muzikaal, maar ook tekstueel een goed voorbeeld: «You’re my baby though you do me wrong/ And when I’m gone and at my grave you stand/ Of love and hate, you know I walk the line/ Loving dreams are just a waste of time».

Waar Lanegan bromt, zalft Campbell. Samen leiden ze je naar een schemerwereld waar de liefde zelden overwint, iedereen altijd ronddwaalt en het onheil immer aanwezig blijft. Het is de relativering in de vorm van haar lieflijkheid die verlichting biedt aan het onontkoombare somberen. Dat is het gevoel van de ware winterplaat; een diepe indruk achterlatend, lang en aangenaam genoeg om je het seizoen door te helpen.

Isobel Campbell & Mark Lanegan, Ballad of the Broken Seas (V2). Verkrijgbaar vanaf 30 januari