Woede in Kenia

Nairobi – Het kán. Zeggen dat je de situatie onder controle hebt terwijl gijzelaars op dat moment vermoedelijk nog de dood vinden. Doen alsof er niemand meer onder het puin ligt, terwijl er volgens het Rode Kruis nog meer dan zestig mensen vermist worden. Het kán, kritische vragen negeren en hopen dat je ermee wegkomt. De Keniaanse regering doet er, in lijn met eerdere rampen, in ieder geval alles aan het eigen falen te verbloemen.

‘Ze wachten net zo lang totdat we het vergeten zijn’, briest producent Martin (35), die de beruchte zaterdagmiddag thuis aan het werk was en niet, zoals wel vaker, op het terras waar aanslagplegers op dat moment hun AK47’s leeg schoten op nietsvermoedende mensen die hun broodje aten in winkelcentrum Westgate. De Keniaanse autoriteiten zijn deze dagen na de beëindiging van de aanslag het mikpunt van vragen en woede van Kenia’s inwoners. De nationale leus We Are One, ontstaan tijdens de gijzeling die maar voortduurde, verwerd een paar uur na het einde van de belegering tot We Are Wondering.

Het tachtig uur durende drama van Westgate legt de open zenuw van Kenia nog maar eens bloot: een overheid die niet in staat blijkt haar inwoners te beschermen. Niet tegen een zorgvuldig geplande aanslag, en evenmin tegen haar eigen wanbeleid. Want volgens reconstructies had de belegering zaterdag aan het einde van de dag al voorbij kunnen zijn, als er geen frictie en friendly fire tussen leger en politie had plaatsgevonden. Hierdoor konden de aanslagplegers hergroeperen om nog veel meer gijzelaars te vermoorden. Te wijten aan incompetentie, luidt een van de argumenten. Tot zo ver de positieve uitleg, schamperen anderen. Die wijzen de corruptie aan als grote boosdoener.

Heel wat oogjes zijn dichtgeknepen, heel wat handen met flapjes gevuld, beaamt ook Martin hoofdschuddend. De afgelopen weken konden de terroristen ongestoord een gehuurd winkeltje in Westgate bevoorraden met munitie. Voor een paar tientjes koop je de Keniaanse nationaliteit of smokkel je wapens het land in. Kortom, Kenia staat in de uitverkoop: wie kwaad wil, neme wat kleingeld mee. Die regel ging de afgelopen dagen overigens niet op voor de verlaten shopping mall waar plunderaars gretig hun slag sloegen. Aangezien Westgate hermetisch van de buitenwereld was afgesloten, zijn de daders vermoedelijk agenten en militairen.

Op straat, in kantoren en de inmiddels weer volgelopen cafés en andere winkelcentra: tussen het rouwen door hoor je naast verontwaardiging ook wat mea culpa’s. Van Kenianen die zich afvragen waarom ze zich terugtrokken in hun privaat beveiligde bestaan en niet meer wilden zien wat er mis kon gaan. Veel te veel, is gebleken. Of ook de regering tot introspectie zal overgaan, blijft echter de grote vraag.