Wonderformule gevraagd

Rio de Janeiro - Hij wordt soms de populairste man op aarde genoemd, en dat waren exact de woorden waarmee Barack Obama hem bij hun eerste ontmoeting begroette. Luíz Inácio ‘Lula’ da Silva kan ook in zijn zevende jaar als president van Brazilië rekenen op de steun van 81 procent van het land. Het leven van de kleine man met de baard blijft een sprookje: van straatarme bankwerker tot president/knuffelbeer van de tiende economie ter wereld.
Dit jaar loopt zijn tweede ambtstermijn af. In tegenstelling tot veel collega’s in Latijns-Amerika heeft Lula geen interesse in nóg een termijn, maar hij wil er wel alles aan doen om zijn arbeiderspartij PT aan de macht te houden. Hij wees daarom hoogstpersoonlijk een opvolgster aan: Dilma Rousseff, de huidige kabinetschef. Daarmee zijn de hoofdbrekens echter pas begonnen. Want de populariteit van Lula is niet de populariteit van de PT en ze blijkt al helemaal niet overdraagbaar op Rousseff.
Waar Lula kan praten als een arbeider, spreekt Rousseff als een technocraat. Waar Lula het niet verdraagt in een kantoor te zitten en liever onder de mensen komt, is Rousseff een erkend dossierverslinder. En waar Lula de uitstraling heeft van vriendelijke vader, ziet de 61-jarige econome eruit als een strenge schooljuf. De gezichtsoperatie die ze onlangs onderging heeft haar gelaatstrekken nauwelijks kunnen verzachten.
Hoe nu toch de verkiezingen te winnen van de centrum-rechtse PSDB, die ver voor ligt in de peilingen? Daar komt Obama weer om de hoek kijken. Of beter gezegd: Blue State Digital, het bedrijf achter diens succesvolle campagnestrategie. Oprichter Ben Self zocht Rousseff op en gaf een Braziliaans bedrijf opdracht om de potentie van internet in het land te onderzoeken. Het gebruik van het web was immers de sleutel tot Obama’s succes. Blue State gebruikte in de VS een database van dertien miljoen e‑mailadressen bij het ophalen van een ongekende hoeveelheid campagnegeld. Daarnaast stuurde het bedrijf zevenduizend verschillende boodschappen naar allerlei doelgroepen.
Maar of in de opkomende economie Brazilië veel geld kan worden opgehaald onder PT-stemmers - die veelal uit de immens arme onderlaag komen - is nog maar de vraag. Bovendien heeft slechts 34 procent van de Brazilianen toegang tot internet, tegenover 74 in de VS. Toch wil Blue State proberen via het internet 'relaties tussen personen’ tot stand te brengen en ze te 'mobiliseren’. 'Want dat werkt overal ter wereld’, aldus Self.
Hij heeft vast ook ideeën over hoe hij van het levensverhaal van Rousseff een Lula-achtig sprookje kan maken. Ingrediënten zijn er genoeg. Rousseff vocht tijdens de Braziliaanse dictatuur (1964-1985) bij de guerrilla, zat gevangen en werd gemarteld. Bovendien ging ze onlangs onder het mes voor lymfeklierkanker. Ze zegt volledig hersteld te zijn. Dergelijke verhalen moeten de ijzeren dame straks tijdens de campagne toegankelijker maken. Of dat gaat lukken? Yes, we can, zou Obama zeggen.