Xi Jinping ontpopt zich als vredesengel

Beijing – In het Midden-Oosten is een onwaarschijnlijke vredestichter opgestaan: de Volksrepubliek China. Direct na het uitbreken van de jongste Gaza-oorlog zei China ‘ernstig bezorgd’ te zijn over het bloedvergieten. Het riep beide partijen op tot ‘terughoudendheid’ en tot het staken van alle militaire acties en provocaties, en Israël diende de mensenrechten van de moslims te respecteren. De Volksrepubliek vroeg om dringende humanitaire hulp, nodigde Israëliërs en Palestijnen uit voor vredesbesprekingen in China en eiste een deel van de eer op voor het sluiten van een wapenstilstand. Heeft president Xi Jinping zich ontpopt als vredesengel?

In eigen land staat de Chinese regering niet bepaald bekend om verzoeningsgezind optreden. Vraag het bijvoorbeeld maar aan de Oeigoeren of de Hongkongers. Dat geldt ook voor de vele internationale conflicten waarin China is verwikkeld. Chinese diplomaten zijn agressieve ‘wolf warriors’ geworden, die allemaal dezelfde boodschap verkondigen: China heeft altijd gelijk, en niemand heeft zich te bemoeien met China’s binnenlandse aangelegenheden, anders volgt er straf. In internationale conflicten waarin het niet rechtstreeks gemengd is, placht China ritueel tot ‘terughoudendheid’ op te roepen, en daar bleef het bij. Maar door zijn economisch-geopolitieke expansiedrang raakt China steeds vaker betrokken bij conflicten die het vroeger links zou hebben laten liggen.

In het Midden-Oosten wil China geen herrie, want ruim de helft van zijn olie komt er vandaan, en de belangrijkste tak van de Nieuwe Zijderoute loopt er doorheen. Daarom is China een allemansvriend, ook van wederzijdse vijanden als Iran en Saoedi-Arabië of Israël en de Palestijnen. China pleit al jaren voor een tweestatenoplossing vanuit de veronderstelling dat zijn islamitische olieleveranciers de Palestijnse zaak onvoorwaardelijk waren toegedaan. Maar China heeft ook nauwe banden met Israël. Het heeft zwaar geïnvesteerd in hightech en infrastructuur. Bij de nieuwe Gaza-oorlog had Beijing niets te winnen. Het toeval wilde dat China in mei voorzitter was van de VN-Veiligheidsraad. Het heeft tot twee keer toe geprobeerd de Raad een resolutie te laten aannemen waarin zou worden aangedrongen op een wapenstilstand. Beide keren staken de VS daar een stokje voor.

Tot woede van China regelde president Biden de wapenstilstand met telefoontjes aan de Israëlische demissionair premier Netanyahu, de Palestijnse leider Abbas en de Egyptische president Sisi. Daarmee was de zoveelste Chinees-Amerikaanse aanvaring een feit. Gelukkig heeft Xi Jinping alle gelegenheid om zich als vredestichter te revancheren: in de Volksrepubliek China zelf.