George Michael (1963-2016)

You might be wrong

In 1984 zat George Michael samen met Morrisey in het BBC-programma Eight Days a Week.

British singer George Michael performs on stage during his “Symphonica” tour concert in Berlin September 5, 2011 © REUTERS / Tobias Schwarz

Morrisey was toen de even ironische als eloquente als provocatieve voorman van The Smiths, George Michael was de helft van hit-duo Wham!. Morrisey was erg credible. George Michael was vooral erg commercieel succesvol. Tijdens de talkshow namen de twee een aantal nieuwe platen, boeken en films door. Een van de besproken boeken ging over Joy Division. Nadat Morrisey had verteld over zijn fascinatie voor de band kreeg George Michael het woord van de presentator, met een zin die heel veel zei over de manier waarop George Michael in de jaren tachtig werd bekeken: ‘George, I wouldn’t imagine you as a Joy Division-fan.’ George Michael leidde zijn antwoord in met een zin die veel zei over het verschil tussen zijn aard en zijn imago: ‘You might be wrong.’ Vervolgens legde hij helder uit waarom hij hield van de donkere sfeer van Joy Division, met name de tweede helft van het album Closer, maar tegelijk moeite had met het pretentieuze karakter van hun imago, en hun gedweep met fascistoïde stijlelementen.

You Might Be Wrong. Het had de samenvatting van zijn leven kunnen zijn, ook zijn muzikale leven. Een variant erop werd de titel van zijn tweede soloalbum: Listen without Prejudice. In die zin was Michael de voorloper van latere ex-leden van boybands als Robbie Williams en Gary Barlow; druk doende met het afwerpen van het juk van geringschattende oordelen over hun muzikale prestaties. Overigens in het geval van Wham! ten onrechte: niet alleen was de band van grote invloed op design en mode in de jaren tachtig (denk alleen al aan de witte shirts met in enorme zwarte letters Choose Life erop), en ook al is Last Christmas dankzij Sky Radio en de Top 2000 volledig aan gort gedraaid, het blijft in al zijn mierzoete arrangementen een nummer over vreemdgaan. Ook Wham! had randjes.

George Michaels coming out was bepaald niet vrijwillig, maar nadat hij in 1998 door die Amerikaanse undercoveragent was betrapt op (uitgelokte) seksuele handelingen op een openbaar toilet boog Michael zijn hoofd niet in schaamte, maar leek hij bevrijd. De uitzinnige clip van Outside was een viering van zijn seksualiteit, een viering van vrije seksualiteit in het algemeen, en een aanklacht tegen de beperking daarvan. In de clip waren dat de geluiden van de sirenes van politieauto’s, in werkelijkheid klonk in de reacties op zijn arrestatie van met name de conservatieve Britse kranten een verbijsterende homofobie en seksuele burgertruttenmoraal door. Maar George Michaels kin was omhoog gericht, en ging niet meer omlaag. Ook over zijn hevige problemen met drugsgebruik was hij later in interviews geregeld openhartig. De weldoener George Michael bleef op eigen verzoek geheim: pas afgelopen week, na zijn dood, kwamen de (ongetwijfeld deels geromantiseerde, het was immers kersttijd) verhalen naar boven over de vele mensen in nood die hij geld had toegestopt, en de daklozenopvang waar hij anoniem als vrijwilliger werkte.

Was hij eerst twintig jaar lang de meest gedraaide artiest op de Britse radio (en goed voor negen nummer 1-hits in Nederland), de laatste tien jaar van zijn leven trad hij (tamelijk sporadisch) op zonder nieuw materiaal. Kennelijk had hij gezegd wat hij moest zeggen. Zijn vrijheidsmanifest was vastgelegd (Freedom), zijn politieke opvattingen (Shoot the Dog, tegen zowel Tony Blair als George W. Bush), zijn rijping (het album Older, zijn mooiste), zijn lusten (Fast Love) en het verdriet om zijn grote liefde, de Braziliaan Anselmo Feleppa (Jesus to a Child, zijn mooiste nummer), waar hij in de documentaire A Different Story uitgebreid over vertelde. Over Kerst met zijn familie in 1991, voor wie hij zijn vriend had verborgen, en van wie Michael nu wist dat hij aids had. En het misschien zelf ook had. Nooit in zijn leven had hij zich eenzamer gevoeld dan toen, vertelde hij. Iets later overleed Freddie Mercury aan aids, en werd George Michael uitgenodigd op het tribute-concert voor Mercury in Wembley Stadium Queen-klassieker Somebody to Love te zingen. Zijn zieke vriend stond in het publiek.

Zanger na zanger beet zich die avond stuk op de zanglijnen van Freddie Mercury, maar George Michael stal de show. Hij zong Somebody to Love zó krachtig en loepzuiver, zijn performance was zó intens en zelfverzekerd, dat hij zelfs werd genoemd als de enige man die Freddie Mercury ooit mocht opvolgen bij Queen. Iedereen die tot die avond geringschattend dacht over de vocale en charismatische kwaliteiten van George Michael kon maar één conclusie trekken: ‘You might be wrong.’

De komische kant van George Michael

In 2011 nam James Cordon al een vroege versie op van zijn latere hit Carpool Karaoke. Zijn gast was George Michael, die grappen maakte over zijn oude Wham!-hits en over homofobie.

George Michael was ook te gast in een sketch van de BBC-comedy Little Britain, wanneer de nep-gehandicapte intrigant Andy en zijn naïeve begeleider Lou Andy’s verjaardag vieren. Wat Andy voor zijn verjaardag wil? ‘George Michaels.’ Als die inderdaad het restaurant betreedt, stuurt Andy hem weg, met een tirade tegen Jesus to a Child. Andy heeft liever Tony Hadley, de zanger van Spandau Ballet.

En George Michael in bed met Ricky Gervais: