Sport

Zach

Is het toeval dat in een week zowel Claude Lévi-Strauss doodgaat als vijf Nederlandse schaatsers hun paspoort verliezen omdat ze officieel voor een ander land dan hun vaderland willen uitkomen? Ja, dat is toeval.
Christijn Groeneveld, Jorrit Bergsma, Arjan Stroetinga, Robert Bovenhuis en Rob Hadders dachten: hup, wie niet de allersterkste is moet de allerslimste zijn. We laten ons naturaliseren tot Kazach. Dat is iemand uit Kazachstan.
Ze hadden een Olympische droom en dromen moet je najagen. Het zijn goede schaatsers, marathonjongens, maar niet zo goed dat ze zich in de Nederlandse afvaardiging kunnen rijden. Dan, dachten ze, worden we Kazach! En dan doen we mee aan de Kazachse kampioenschappen en die winnen we op een slof en een houten doorloper, dus plaatsen we ons voor de Spelen.
Het werd allemaal voor ze geregeld. En dat is niet helemaal goed gegaan, ontdekken onze helden nu: wie vrijwillig van nationaliteit wisselt, geeft zijn Nederlanderschap op. Oeps.
De vijf zijn in een nachtmerrie beland, en dat is toch iets anders dan een droom. Volgens de vreemdelingenpolitie zijn er ‘documenten’ die aantonen dat de vijf op het moment illegale vreemdelingen zijn. Niks dubbele nationaliteit, zoals ze hadden gedacht. Een enkele kun je krijgen, kiezen of delen. De schaatsers waren niet op de hoogte. Rob Hadders zei: ‘Er is ons door iemand uit Kazachstan verteld dat alles goed zou komen. Daar vertrouw ik op.’
‘Iemand uit Kazachstan’ – ja, daar kun je rustig op vertrouwen, in deze tijd van louche spelersmakelaars en tussenpersonen en zaakwaarnemers. Hoe beroemder sporters zijn, hoe meer ze verdienen, hoe meer ze waard zijn. En hoe meer duistere figuren ze dus aantrekken.
In het voetbal kennen we het al langer. Misschien begint het in het schaatsen nu ook. Kazachstanen naar Vancouver, daar wordt trots geld ingepompt. Daar komen sponsors op af. Dikke contracten, afkoopsommen, provisies. En als ze goed presteren, gaat de kassa echt rinkelen. Dacht ‘iemand uit Kazachstan’.
De Kazachse paspoorten blijken geantedateerd te zijn. ‘Kazachse officiële documenten’ lijken niet te kloppen. Bovenhuis zegt dat hij nooit een officieel document heeft getekend. Hij wil Nederlander blijven. Toch is er een fax uit Kazachstan gekomen waaruit blijkt dat Bovenhuis wel degelijk een Kazachs paspoort bezit. Hij mocht daarom niet meedoen aan de Nederlandse kampioenschappen.
‘Iemand uit Kazachstan’ heeft Bovenhuis dus Kazach gemaakt zonder dat hij daarvoor heeft getekend. Een nieuwe ontwikkeling in de sport. Bart Veldkamp werd ‘Schaatsbelg’ toen hij in België ging wonen en voor dat land ging schaatsen. De flamboyante Marnix ten Kortenaar werd Oostenrijker. Maar dat was uit vrije wil. De Kazachstan-affaire riekt naar donkere steegjes en duistere silhouetten in regenjassen die fluisteren: ‘Hé pssst, Kazach worden?’
‘Huh? Waarom moet ik Kozak worden?’ vraagt de schaatser.
‘Nee, Kazach… Hier heb je een folder.’
‘En wie bent u?’
‘Niemand. Kom…’ Hij gaat voor de schaatser staan en zegt in zijn oor: ‘Wil jij toevallig naar de Olympische Spelen? Nounounou?’
‘Goh, dat is ook toevallig. Dat wil ik heel graag, ja. Maar wie bent u?’
‘Zomaar iemand uit Kazachstan. Alles zal goed komen. In februari ga jij naar Vancouver.’
‘Oké, doe dan maar. Komt het echt goed?’
‘Helemaal goed komt het. Je hoeft niets te doen. Ik fax de boel naar de bond. Ik maak nu vast een foto van je voor op je nieuwe paspoort. Even stilstaan…’ Hij zingt zachtjes: ‘Kazachstan, o Kazachstan… mijn land dat alles kan, het land van begrensde moog’lijkheden. Land van bergen en van dalen, van heuvels en rivieren, van fietsen en van auto’s en van mensen en van dieren, van wat niet al? Kazachstan, mijn Kazachstan, aan jou heb ik mijn hart verpan– Het zijn blauwe, korenblauwe paspoorten, bij ons, in Kazachstan.’
‘Mooi hoor. Dan moet ik zeker iets tekenen?’
‘Nee hoor, dat doen wij. Ik bedoel, dat doen wij later, met een fles champagne erbij. Bouwen we een feestje. Dat komt allemaal goed.’
‘Want ik studeer en ik wil ook gewoon Nederlander blijven.’
‘Wordt geregeld. Alles zal goed komen.’
‘Alles?’
‘Alles. Dat beloof ik je. Hier.’ En hij spuugt, tussen twee opgestoken vingers door, beloofspuug in de lucht. Zijn andere hand houdt de iemand uit Kazachstan achter zijn rug.