Zak en roe

J.B. Charles waarschuwde voor de sentimentelen: gevaarlijk. Ik kan het weten want ik ben er een. Elk jaar als de radionieuwslezer tussen varkenscrisis en orkaan melding maakt van de aankomst van Sint-Nicolaas ben ik geroerd. De drie weken durende samenzwering van veertien miljoen volwassenen ten gunste van twee miljoen kinderen is begonnen. Natuurlijk zou die hooguit twee weken moeten duren, maar dat verandert niets aan het feit dat een legende bloedserieus als nieuwsfeit van belang wordt aangekondigd. Waar ter wereld, behalve in Vlaanderen, wordt zo prachtig collectief gelogen dat er een waarheid uit voortvloeit? (Bespaar me achterhaald atheïstisch cynisme behelzend dat elke uitzending vanuit het Vaticaan op hetzelfde principe stoelt.)

Wanneer ik dat hoor heb ik meestal al flarden van Sints aankomst op Nederland 3 gezien. Het klopt altijd: arriveert hij te Zutphen, dan zien we niet alleen Zutphen maar horen bevestiging daarvan op de nieuwszender. Dat betekent in mijn catechismus dat er maar één échte Sinterklaas is: televisie en radio kunnen liegen maar dat ze tegelijk en over hetzelfde liegen is uitgesloten.
De televisie-uitzending is alleen al een genot vanwege jaarlijks andere locaties die elk een volmaakte Holland-promotie vormen (Holland op te vatten als pars pro toto). Ik smul als ik zie met hoeveel technische middelen en aandacht dat alles in beeld wordt gebracht - als betrof het een EK-voetbal of een Clinton-bezoek. Wat de radio nooit vermeldt maar wat we op de televisie zien, is dat die geslaagde aankomst altijd maar kantje boord was. Sints personeelsbeleid is buitengewoon zachtmoedig: een kind kan zien dat de wegwijspiet volstrekt niet op zijn taak berekend is, maar de lieverd laat de sukkel in functie.
Hier hoort politiek correct commentaar op het verband dat gesuggereerd zou worden tussen ‘zwart’ en 'dom’. Dat verdom ik: tegenover die domoor staan legio schranderen; het betreft een noodzakelijk dramaturgisch concept zonder welk de nodige spanning zou ontbreken; en dit type kleuren-calvinisme leidt ertoe dat in Amerikaanse speelfilms en tv-series geen zwarte boef te vinden is. Er schijnen trouwens helemaal geen zwarte acteurs meer ingehuurd te worden - dat is pas schandalig.
Jaarlijks giet Aart Staartjes ons aller zorg en angst volmaakt in taal en houding. Toen hij de afgemeerde Sint twee kusjes gaf, deed hij dat namens gans een volk. Kleindochter, 21 maanden, zag met mama en papa delen van de glorievolle intocht voor het eerst. Delen, want tussendoor speelde ze verder.
Wij belden om haar oordeel te vernemen. Lyrisch was ze, precies vanwege twee scènes die ook op ons grote indruk maakten: Sint had het paard een kusje gegeven omdat het zo lief is en Piet had zijn voet bezeerd. Dat laatste geformuleerd als: 'O, o, Piet, voet.’ Het 'o, o’ uitgesproken met de Teletubbie-interval (overigens ontleend aan het 'o, o’ van veel mama’s).
Toen ze op bezoek was en oma zowaar een pietenmuts in de kast had gevonden, verschafte haar dat niet het plezier dat wij verwachtten. 'Piet, Klaas’, zei ze verontwaardigd toen oma hem opzette en wij beseften dat dit geen pas gaf. Doordat in het Hema-boekje Piet zonder muts was afgebeeld, was het raadsel, ook voor haar, opgelost.
Vanwege dit alles: Bram, knijp KPN uit als een citroen. Zak en roe zijn nog te goed voor die lui.