Zap-kompas

Televisie is het venster op de wereld, maar in mijn geval zijn er kinderen voor nodig om dat venster af en toe te openen. Dank zij mijn dochter weet ik sinds kort van het bestaan van een SBS-programma getiteld Over de rooie. Daarin moeten willekeurig gekozen Nederlanders iets raars doen, bijvoorbeeld in hun nakie door een drukke winkelstraat lopen met de vaderlandse driekleur op het vel getatoeeerd.

De hoofdpersoon kan duizend gulden - een ‘rooie rug’ in het tof-Hollands bargoens van dit type amusement - winnen, wanneer hij twee andere zwakbegaafden weet over te halen met hem mee te doen. Wanneer de helpers binnen een kwartier gevonden zijn, kraait de presentator jolig 'sportief’ en wappert met het bankbiljet. En dan weer op zoek naar andere slachtoffers. Nou dat is lachen, reken maar.
Stel dat het commerciele SBS ook aan de onlangs gesuggereerde omroepverkiezingen mee zou mogen doen, hoeveel stemmen zou zo'n omroep dan krijgen? Misschien wel de meerderheid. En dan de hele dag lekker naar Over de rooie kijken. De ene helft van Nederland met een rood-wit-blauw gespoten kont op de buis en de andere helft schuddebuikend ervoor hangend. Dat is nog eens wat anders dan die slappe programma’s van Berlusconi met hier en daar een mooie meid!
Geen wonder dat de Nederlandse Berlusconi, SBS-baas Fons van Westerloo, er wel brood in zag. Natuurlijk vond verder iedereen het een onzinnig idee, die omroepverkiezingen, de publieke omroepbonzen voorop. Populisme, dictatuur van de slechte smaak, enzovoort. Volgens een peiling zouden de Tros en de VPRO zulke verkiezingen winnen, dus een soort paarse coalitie maar dan op de televisie. Je moet er niet aan denken.
Het merkwaardige is dat dit in feite antidemocratische geschut nooit in stelling wordt gebracht wanneer het om algemeen kiesrecht gaat. Niettemin valt er heel wat meer voor een omroepkiesrecht te zeggen dan voor een politiek kiesrecht. Van televisiekijken heeft tenminste iedereen, inclusief kinderen van twee jaar, verstand en 'de grootste familie van Nederland’ telt meer leden dan alle politieke partijen bij elkaar. Terwijl mijn dochter van twaalf de omroepgids uit haar hoofd kent, kan ik de beginselprogramma’s van Pvda of VVD nog ternauwernood onderscheiden. En vraag de gemiddelde Nederlander eens naar zijn oordeel over illegale buitenlanders, het reiskostenforfait of de hoogte van de benzineprijs. Dan krijg je een portie slechte smaak en populisme over je heen waar je draaierig van wordt.
En is de kwaliteit van het gebodene in Den Haag nou zoveel beter dan de gemiddelde soap uit Aalsmeer? Neem de vorige week beeindigde dramaserie Robin de Ritselaar. Akkoord, met die gemene tronie en die verkeerde overhemden is Linschoten een geboren bad guy en zijn teksten waren ook helemaal niet slecht. Om te onthouden vond ik: 'een serieus gesprek in de marge van een borrel’. Maar aan dat langdradige Ctsv-feuilleton kon toch geen mens meer een touw vastknopen? 'Waar ging dit nu helemaal over?’, vroeg Bolkestein zich af en voor een zeldzaam moment was ik het van harte eens met de grijze VVD-leider. En als hij het al niet begrijpt, wat kan er dan nog van die arme kiezers verwacht worden?
Trouwens, die kijken toch al lang niet meer naar Ferry Mingele sinds de SBS gelijktijdig de soft-erotische series Aphrodisia of Hot-line uitzendt?
Omroepverkiezingen, ik vind het helemaal geen goed idee. Ik zou zelfs nog een stapje verder willen gaan: we schaffen al die partijen gewoon af - die draaien tegenwoordig allemaal hetzelfde deuntje - en zetten de omroepen in het parlement. Wim 'dat wilden we nog even kwijt’ Bosboom wordt minister-president en Ivo Niehe fractievoorzitter van de Tros; Jorritsma maakt plaats voor Viola Holt en Winnie ruilen we in voor Violet Falkenburg; Ria Bremer voor Borst en Mart Smeets voor die vervelende Wallage. En om de overgang niet al te abrupt te maken, is de rol voor oppositieleider weggelegd voor Joop Doderer. Den Haag Vandaag wordt omgedoopt in Sterrenslag, zij het nu eindelijk eens zonder die leukdoenigere politici. Alleen Robin mag blijven, zo'n typecaster moet je erin houden.
En, o ja, Frank moet weer terug. Frank de Grave bedoel ik, beroemd geworden als souffleur van toenmalig oppositieleider Joris Voorhoeve, toen die in 1989 per ongeluk het tweede kabinet-Lubbers liet struikelen. Frank en Robin zijn al heel lang 'politieke maatjes’, zo schreef de tegenwoordige loco-burgemeester van Amsterdam onlangs in het NRC-weekboek (al klinkt het woord 'maatjes’ op de een of andere manier misplaatst bij deze twee vroeg-oude Wiegel-kloontjes). En toevallig heeft Frank als lid van de commissie-Ververs ook getekend voor het lumineuze idee van omroepverkiezingen, dus ere wie ere toekomt. En zo wordt de crisis van zowel het publiek als van het politiek bestel in een klap opgelost.
Waar ik zelf op zou stemmen? Een lastige vraag, want als kijker zweef ik zo mogelijk nog meer dan als kiezer. Misschien moet ik een eigen omroeppartij oprichten, de ZAP, oftewel de Zedeloos Amusements Partij. En van dit ouderwetse weekblad voor muffige linkse intellectuelen maak ik dan een zinderend omroepblad. Inderdaad, ZAP-kompas of zoiets.