Televisie

ZAT GEVOERD

TELEVISIE Roes

Hoewel mijn vader behoorlijk in kon nemen, daarbij in frequentie sterk afgeremd door een combinatie van laag inkomen en verantwoord huisvaderschap, dronk ik mijn eerste alcohol pas op mijn achttiende. Net als mijn meeste klasgenoten trouwens, van wie slechts één zich onthield uit de arbeiders-geheelonthoudersoverwegingen van De Blauwe Knoop. Voor de anderen gold kennelijk dat je het gewoon niet deed (wijn bij het eten was nog volstrekt ongebruikelijk – zie Reve’s appel-bessen in De avonden). Het was 1957. Andere roesmiddelen waren überhaupt niet beschikbaar en louter bekend uit vooral Franse letteren – behalve voor wilde types rond het Leidseplein en een deel van de Surinaamse cliëntèle van de Cotton Club op de Nieuwmarkt.

Hoewel ik de achterstand in drankgebruik snel inhaalde in de studententijd bleef alcohol het omheinde terrein van mijn roesqueeste, zoals voor velen van mijn generatie, die het blowen, laat staan heviger varianten, nooit echt onder de knie kregen. Niet dat je met drank anderen en jezelf niet volop schade kunt berokkenen, maar ik bedoel te zeggen dat die truttige cultuur van mijn jeugd het voordeel had dat je met dat beschadigen meestal niet al te jong begon. Wat vooral voor de ontwikkeling van je eigen hersens belangrijk blijkt te zijn. Comazuipen bij jongeren, maar ook minder extreme varianten, richt onherstelbare schade aan.

Vandaar ook Roes, de verrassende nieuwe dramaserie van de vpro. Verrassend in de zin dat je de vpro niet snel associeert met educatieve projecten en volksopvoeding. En dat je diezelfde club eerder associeert met vrolijk innemen dan met matigheid. Aan Roes wordt financieel bijgedragen door het Trimbos Instituut, waardoor elf korte single plays mogelijk werden over ‘jongeren en (overmatig) gebruiken’. Wel goed, maar niet verrassend is dat Roes een kweekvijver voor jong dramatalent wordt op scenario- en regiegebied. Niet verrassend omdat Twaalf steden, dertien ongelukken van de Vara al zo een combinatie vormde: maatschappelijk doel en dramaleerschool. En omdat er meer projecten voor jonge makers zijn: Nieuwe Lola’s (vpro), Kort (nps) en One Night Stand van nps, Vara en vpro gezamenlijk.

De eerste aflevering van Roes, Gesloopt, was aardig door onbekende acteurs (behalve kids ook Bob Fosko – wel bekend maar dan als zanger en SP’er); door een niet al te glamourvolle aanpak (veel feestende jongeren maar qua uiterlijk en kleding meer doorsnee dan we meestal voorgezet krijgen); en door het expliciet aan de orde stellen van verschil in schoonheid tussen mensen. Dat is taboe, maar hier zegt hoofdpersoon Lena over zichzelf, wanhopig, dat ze lelijk is. Meestal wordt dat gezegd door meisjes van wie zelfs de stomste kijker ziet dat achter het lelijke jonge eendje een prachtzwaan schuilt, maar deze Lena was daar niet op gecast. Leuke meid in stoere kleren trouwens, maar als ze in de rode feestjurk van wijlen haar moeder naar het partijtje van de bink van de klas gaat flatteert dat niet.

Er zit nogal wat onwaarschijnlijks in het verhaaltje, waarvan de clou is dat een concurrente in de liefde Lena zat voert met een soort groen gif. Zo veel dat de afgedwongen striptease die Lena daarna uitvoert een nogal gematigd gevolg daarvan lijkt: acute vergiftiging lag meer voor de hand. Maar daardoor kon ze wel wegvluchten op een brommer en gelukkig net niet doodgereden worden door haar vader – anders waren we weer bij die dertien ongelukken beland.

Maar dood of niet: zouden jonge kijkers door Roes echt minder drinken?

Roes, dinsdag, Nederland 3, 21.00 uur