H.J.A. Hofland

Ze zijn gevonden

Gesteld dat gisteren in Irak massavernietigingswapens zijn opgegraven. Juist nadat de president nog eens zeshonderd miljoen dollar extra heeft gevraagd voor het verder zoeken, wat al driehonderd miljoen dollar heeft gekost.

Vandaag is Bush dan met zijn toespraak tot de wereld op de televisie geweest. Heeft foto’s laten zien: van de wapens zelf en van de geheime opslagplaats — spelonk, grot, bunker. Verklaard dat de wereld aan een ramp ontsnapt is.

Daarna kwamen de deskundigen het verschrikkelijkste nader uitleggen. Die driehonderd miljoen zijn niet vergeefs uitgegeven, en nu ook nog zeshonderd miljoen bespaard! Too good to be true.

Wat gebeurt er in dat geval verder vandaag? In het Witte Huis en Downing Street 10 is het feest. En het grootste deel van de wereld zegt: u kunt me nog meer vertellen. Neem het de wereld niet kwalijk dat die, na het niet bestaande uranium uit Niger, de niet bestaande contacten tussen Saddam en al-Qaeda, de fotodemonstratie door Powell in de Verenigde Naties en de drie kwartier van Blair wat achterdochtig is geworden.

Natuurlijk mag de machtigste man van de wereld niet door de mand vallen. Hem mag niet gebeuren wat Richard Nixon en Bill Clinton is overkomen. Die wapens zijn authentieke mvw’s. Kijk maar. Er volgt een demonstratie.

Maar hoe zijn ze in die grot terechtgekomen? Heeft Saddam ze daar nog op het nippertje verstopt? Of zijn ze er, natuurlijk buiten medeweten van de president, door een team van de CIA neergelegd?

De rest van het jaar woedt een mondiale burgeroorlog over de geloofwaardigheid van de Amerikaanse president. Misschien wordt Kenneth Starr erbij geroepen, althans een Demo cratische collega. Intussen gaat in Irak de guerrilla die geen guerrilla heet, op dezelfde voet verder.

Zo zou het kúnnen gaan. Maar ook weer anders, volgens een andere theorie. Daarin wordt een Saddam opgevoerd die nog slimmer, gewiekster, leugenachtiger is dan we steeds gedacht hebben. Deze super-Saddam had helemaal geen mvw’s. Om indruk te maken op zijn buren en de rest van de wereld, heeft hij ze met overtuigend succes in de waan gelaten dat hij tot de tanden gewapend was, en inderdaad, zoals Blair heeft gezegd, er binnen drie kwartier op los kon trekken. Zonder oorlog hadden de Amerikanen en Britten hem al stevig onder controle. Maar de geheime diensten waren niet snugger genoeg om dat te ontdekken. Dus oorlog.

Verzonnen mvw’s zijn inderdaad onvindbaar. Toch blijkt nu voor B & B de wrede en leugenachtige dictator zo geloofwaardig te zijn, dat ze voor driehonderd miljoen gaan zoeken, er dan nog eens zeshonderd miljoen tegenaan willen gooien, en als er dan verzonnen of niet verzonnen mvw’s worden gevonden, zijn het Midden-Oosten, de Verenigde Naties, de Navo, wat heb je verder, in ieder geval niet voor niets overhoop gegooid. In het uiterste geval: de door Saddam uit zijn duim gezogen mvw’s worden triomfantelijk door B & B ontdekt. Dat valt niet te verzinnen.

In Hollywood zijn prachtige films over toestanden in het Witte Huis gemaakt. Dankbaar herinner ik me Dr. Strangelove en Wag the Dog. Hier boffen we alweer. Het scenario wordt voor onze ogen iedere dag verder geschreven.

De film gaat verder. Het toneel verplaatst zich naar de volgende grot. Daar zit Osama bin Laden. Hij dankt Allah. Waarom hij dat doet, hoeft niet nader te worden verklaard. Dat staat iedere dag in de krant.

Crisis in het Westen. Met die gemeenplaats kun je na de Untergang des Abendlandes, In de schaduwen van morgen, al die varianten van Decline and Fall niet meer aankomen. In het midden van de Koude Oorlog, toen het er voor het Westen ook niet goed uitzag, heeft Pieter Geyl (groot historicus) zijn afscheidsrede gehouden: Over de vitaliteit van de westerse beschaving.

Het mooiste van onze beschaving en de uiteindelijke redding is altijd geweest dat wij ons hebben laten leiden door de rede. Geen derderangs gewichtigheid over mensen van Mars die de recepten verzinnen en het koken voor hun rekening nemen, en de anderen van Venus die de afwas doen. Met redelijkheid en geduld. Niet met shock and awe en propagandistische leugens is de Koude Oorlog gewonnen.

We zijn het vergeten, maar ook toen waren er machtige politici die meer heil zagen in het radicalisme waarop zelf vernietiging volgt.

Het Westen heeft na de grote aanval van 11 september een slechte, naar het radicalisme van de zelfvernietiging neigende leiding getroffen. Die is, zoals ik al eerder heb geschreven, bezig zichzelf te ontmaskeren. Daarbij worden ze steeds krachtiger geholpen door het verzet van de redelijkheid in hun eigen land.

Het publiek, of het volk dat de soldaten levert en belasting betaalt, komt los uit zijn schizofrene droom.

Dat is de neoconservatieve «ideologie» die de mensen probeert wijs te maken dat ze alles kunnen hebben, daarbij ook nog op een koopje het Kwaad kunnen verslaan en zodoende het grote voorbeeld van de wereldbeschaving worden.

Dat zoveel miljoenen het hebben geloofd, of dat nog doen, dat is het ergste.

Richard Nixon zei: «I’m not a crook.»

Bill Clinton zei: «I didn’t have sex.»

George W. Bush: ?