Zeemeeuwpolitiek

Premier Rutte blijft manhaftig roepen dat hij inhoudelijk goed kan samenwerken met de PVV. Maar dan moet hij niet de media de schuld geven van wat er door Wilders allemaal over veel collega’s wordt uitgestort.

HET IS AAN SP-leider Emile Roemer te danken dat PVV-voorman Geert Wilders niet helemaal slaagde in zijn opzetje tijdens zijn eerste spreektermijn bij de algemene politieke beschouwingen vorige week. Heel bewust had Wilders zijn tijd helemaal volgepraat over van alles behalve de regeringsplannen voor 2012.
Wilders had het over zijn afkeer van de euro en van het veelkoppige monster Brussel, over de Grieken die de kluit belazeren, over de Arabische lente die volgens hem een Arabische winter is en over de initiatiefwet van zijn partij om de bouw van minaretten te verbieden. Daardoor kwam de PVV-leider - wat jammer nou, mevrouw de voorzitter, ik heb nog tien pagina’s - niet toe aan de onderwerpen waarover de PVV het wél met het kabinet eens is en waarvoor hij een jaar geleden zijn handtekening onder het gedoogakkoord heeft gezet: de bezuinigingen op de sociale werkvoorziening, het persoonsgebonden budget, de Wajong, de rechtsbijstand en de kinderbijslag.
Het was Roemer die Wilders niet liet ontsnappen, naar voren stapte toen deze al weg wilde lopen en hem erop wees dat hij zijn verkiezingsbeloftes heeft verkwanseld, omdat veel van zijn kiezers juist door deze maatregelen worden getroffen. Het antwoord van Wilders was dat van menig politicus vóór hem die vergelijkbare pijnlijke maatregelen verdedigde door te zeggen dat de kosten anders de pan uit zouden rijzen. Gewoon ouderwetse politiek.
Maar de Wilders-stemmers zal het vast zijn ontgaan door alle rumoer over een bedrijfspoedel, een islamitische aap, een ministerie voor sinterklaaszaken en zijn doe-normaal-man-opmerking tegen de minister-president. Volgens Roemer allemaal scheldkanonnades die bedoeld zijn om de aandacht af te leiden van de hoofdzaak, dat Wilders zijn eigen kiezers in de kou laat staan en daar niet om maalt.
Zeven jaar geleden werd de VVD'er Wilders een onafhankelijk Kamerlid, twee jaar later was hij de voorman van de toen nog negen leden tellende PVV-fractie en al die jaren wist hij de politiek én de media te gijzelen met zijn steeds doldriestere optreden. Niemand heeft een effectief weerwoord. De VVD zit op de lijn negeren, omdat Wilders juist uit is op al die aandacht. Daar tegenover staat onder meer D66, die vindt dat je tegen de ideeën van Wilders moet blijven ageren en afstand moet blijven nemen van zijn beledigingen aan het adres van bevolkingsgroepen en mensen.
De media kregen van minister-president Mark Rutte vorige week het verwijt in Wilders’ opzet mee te gaan. Journaals, radio, kranten, inderdaad, wij van de media besteden er veel aandacht aan. Het klopt dat daaruit een vertekend beeld van het debat opdoemt. Alsof er in de Tweede Kamer niet urenlang serieus zou zijn gedebatteerd over de invloed vanuit Brussel op de begrotingen van eurolanden, over het verschil van inzicht over bezuinigen in tijden van crisis, over de vraag of er wel voldoende gewoon werk is voor mensen met een handicap zoals het kabinet beweert, over de mogelijkheid maatwerk te leveren in de zorg als het pgb verdwijnt, en over ingrijpende hervormingen die meer geld opleveren dan die van het kabinet.
Voor wie in de inhoud is geïnteresseerd was er volop debat. Onder meer werd zichtbaar dat SP-leider Roemer zijn euroverhaal steeds duidelijker nuanceert, waardoor andere partijen de SP niet meer zomaar als anti-Europa kunnen wegzetten. De regeringspartij CDA maakte zich afrekenbaar op de uitkomsten van de maatregelen in de sociale werkplaatsen en het pgb, niet in termen van te bezuinigen bedragen alleen, maar in resultaten als het gaat om mensen met een handicap die een gewone baan vinden of zonder pgb toch zorg op maat krijgen. De minister-president en de VVD maakten nog explicieter dat ze niks moesten hebben van een Europa dat zich ook bemoeit met minimumlonen of de grootte van de financiële sector als deze de concurrentiekracht of de schuldenlast van een euroland ondermijnen.
Rutte mag de media een verwijt maken over alle aandacht voor Wilders, maar hij is daar zelf mede oorzaak van. Omdat VVD en CDA zo graag in het huis met het Torentje wilden wonen om daar naar eigen inzicht te kunnen verbouwen, had hij Wilders in de aanleunwoning nodig. Van daaruit heeft de PVV invloed en macht, leidt Wilders’ optreden tot spanningen binnen het CDA en ook tot gêne bij Rutte’s eigen VVD, ook al proberen ze die te verbloemen. Het is aan de media om dat bloot te leggen, niet om de VVD te helpen bij het negeren van de bewust gekozen gedoogpartner.
Rutte is historicus, maar heeft wel in het bedrijfsleven gewerkt. Daar had hij de term seagull management kunnen oppikken. Als hij dan ook nog op het PVV-logo had gelet, had hij mogelijk beter begrepen waar PVDA-leider Job Cohen op doelde toen deze beweerde dat het gezag van het premierschap en het aanzien van Nederland én zijn Nederlanders wordt aangetast als je dat verbindt aan mensen zoals Wilders. Seagull management staat voor managers die veel lawaai maken, op je hoofd poepen en dan weer wegvliegen. Het bedrijf zelf en de mensen die er werken zullen hun een zorg zijn.
De seagull-politicus vliegt niet weg, maar blijft boven je hoofd cirkelen zonder verantwoordelijkheid te nemen voor wat hij daarop achterlaat. Rutte kan wel net doen alsof Wilders alleen boven Cohen cirkelt, maar Wilders vliegt waar hij zin heeft, ook boven het hoofd van Rutte, vice-premier Maxime Verhagen, hun collega-bewindslieden en hun partijgenoten in de Tweede Kamer. Ook zij raken daardoor besmeurd. Ondertussen blijft Rutte manhaftig roepen: we kunnen inhoudelijk goed samenwerken. Maar geef de media dan niet de schuld van wat er door Wilders over velen wordt uitgestort. En bedenk dat je geloofwaardigheid in de grote wereld wordt gered door Cohen en andere fractievoorzitters uit de oppositie.