Zelfs Beppe Grillo stuit op regels

Rome – Uiteindelijk zijn ze er gierend door de bocht toch nog uit gekomen dit weekend. Oprichter en voormalig cabaretier Beppe Grillo blijft ‘de bewaker van de principes en de waarden van de Vijfsterrenbeweging’. Voormalig premier Giuseppe Conte is de nieuwe partijleider en in die rol ‘als enige juridisch aanspreekbaar en verantwoordelijk voor de politieke actie’. Hè hè… Moest daar nu zo lang over worden geruzied? En vooral: waarom moest het zo breeduit in de media worden uitgemeten allemaal?

Er zijn twee antwoorden. Het officiële antwoord is dat Grillo’s beweging m5s nog altijd de grootste draagbalk is onder de Italiaanse regering, omdat bij de laatste verkiezingen van maart 2018 de Vijfsterren een monsterzege haalden van bijna 33 procent. Sindsdien zijn twee regeringen-Conte de revue gepasseerd, inmiddels is Mario Draghi de premier, maar nog altijd leunt de regering in het parlement op de stemmen van de Vijfsterrenbeweging. En dus was de optie dat alles uiteen zou spatten wegens interne onenigheid heel onwelkom, want er moet tweehonderd miljard euro uit het Herstelfonds van Europa worden binnengeharkt door Italië. En Europa gaat dat alleen geven als de solide Draghi aan het roer staat, dat snapt iedereen.

Het niet-officiële antwoord is dat de greep naar de macht van Beppe Grillo met zijn Vijfsterrenbeweging eigenlijk altijd iedereen heeft geïrriteerd, van links tot rechts, en niet alleen in Italië. Met merkwaardige verbetenheid is het avontuur van Grillo altijd gevolgd door de pers, en dan vooral door de linkse media.

Wat was het dat zo irriteerde? Per slot ging het om een man die een politiek systeem wilde openbreken dat algemeen als zeer corrupt, om niet te zeggen crimineel, te boek staat. En ook de programmapunten van de Vijfsterren boden eigenlijk geen aanleiding om ze voortdurend neerbuigend ‘populisten’ te noemen: anti-privatisering van het drinkwater; een groene ontwikkeling van de wereld; digitalisering van het achtergebleven Italië, en een ‘burgersalaris’, wat neerkwam op een werkloosheidsuitkering. Waarom toch al die agressie?

Het antwoord schuilt in de regels, want dat was wat Grillo en de zijnen niet werd vergeven: ze morrelden aan de regels. Want ook de revolutie kent regels, en dat zijn nog altijd de onze. Zelf heeft Grillo sinds de oprichting van zijn Vijfsterren op 4 oktober 2009 altijd gesproken van een ‘post-ideologische beweging’, en daar zit de pijn. Want wíj bepalen de regels, ook van de vrijheid.