Zelfs Liechtenstein wil kerk en staat gaan scheiden

Vaduz – De werkloosheid in het vorstendom Liechtenstein is vorig jaar met zestien personen gedaald, en kwam uit op gemiddeld 446 personen. Dat komt neer op 2,3 procent van de beroepsbevolking van de bergstaat. Dit maakte het Amt für Statistik van Liechtenstein vorige maand bekend, kort voor de installatie van de tweede regering die premier Adrian Hasler van de Fortschrittliche Bürgerpartei aanvoert. Met die resultaten op zak betrad Hasler, sinds 2013 premier, niet zonder trots de basiliek van Vaduz voor de traditionele beëdiging van de regerings- en Kamerleden door vicaris-generaal (plaatsvervangend bisschop) Markus Walser. Premier Hasler meent dat hij door ingrijpende bezuinigingen en hervormingen het economisch herstel in Liechtenstein mogelijk maakte.

Nu bleek de dienstdoende geestelijke in zijn preek helemaal niet zo enthousiast over het regeringsbeleid van de afgelopen jaren. Armen en zwakkeren zijn in de steek gelaten. ‘De politiek heeft aan kortetermijndenken gedaan.’

Tijdens de mis moest Hasler, die in het verleden chef was van de Liechtensteinse politie, natuurlijk zwijgen. Maar die stilte duurde niet lang. ‘De geestelijke wekt de indruk dat hij de ernst van de situatie niet inziet of de economische samenhang tussen de verschillende maatregelen niet begrijpt. Hij heeft uitspraken gedaan zonder zich te informeren’, laat de regeringschef weten in dagblad Volksblatt. ‘Ik snap de uitspraken van de vicaris-generaal niet. De maatregelen die we namen zijn juist gericht op de langere termijn, ze zijn gericht op de komende generaties.’

De felle toon die de plaatsvervangende bisschop aansloeg in de kerk heeft wellicht een diepere reden. De positie van de katholieke kerk is in het vorstendom sterk, zeker sinds paus Johannes Paulus II Vaduz in 1997 tot aartsbisdom promoveerde. Hasler probeert voorzichtig deze positie te veranderen. Hij streeft al langer naar een duidelijker scheiding van kerk en staat en wil in de komende regeerperiode van vier jaar ‘duidelijke stappen in deze kwestie zetten’. Hoewel de premier nog in het midden laat of die scheiding ook wettelijk zal worden vastgelegd, zullen de kerkelijke autoriteiten toch zo hun eigen gedachten hebben over dit plan.

Behalve een scheiding tussen kerk en staat wil de premier ook de erkenning van de evangelische (protestantse) kerk regelen. Voor een officiële status van deze religie is een wetswijziging nodig. Voor de duidelijkheid voegt Hasler er in het interview aan toe dat van het erkennen van niet-christelijke religies (concreter: het islamitisch geloof) beslist geen sprake zal zijn.