Zelfs op Balliol College is de Ilias niet heilig

Londen – Boris Johnson was druk tijdens de campagne voor de afgelopen verkiezingen, van whisky stoken in Elgin tot schapen scheren op de Royal Welsh Winter Fair, maar hij vond tijd om een in memoriam te schrijven voor de Oxford-classicus Jasper Griffin. Op Eton College had een docent hem Griffins boek Homer on Life and Death geleend. Er ging een wereld open voor de zestienjarige Boris. ‘Opeens werd alles helder voor mijn tienergeest. Agamemnon en Achilles, dat waren een soort bendeleiders – de een een titulaire leider, de ander een charismatische persoonlijkheid, en beter in vechten.’

Later studeerde Johnson onder Griffin op Balliol College. ‘Hij was een cultheld, bekend om zijn geestige opmerkingen in Engels, Latijn of Grieks, eentje die citaten en verwijzingen afvuurde.’ Aan het einde van zijn lofzang volgen er woorden van spijt. ‘Ik denk dat ik namens veel oud-studenten spreek als ik zeg dat ik me schaam dat ik niet hard genoeg voor hem heb gestudeerd om hem blij te maken.’ Johnson had het als student veel te druk met politiek, wat niet zou wegnemen dat hij zeven jaar terug Homerus’ Ilias in Oud-Grieks voordroeg tijdens een interview op de Australische tv. Uit het hoofd, uiteraard.

De Ilias en de Odyssee zijn verplicht voor alle studenten die in Oxford ‘The Greats’, de klassieken studeren. De andere verplichte tekst, aan het einde van het tweede jaar, is de Aeneis, het befaamde heldendicht van Vergilius. Maar hoe lang nog? Binnen de klassieke faculteit is een discussie ontstaan over de vraag of deze basisteksten van de westerse beschaving verplicht moeten blijven. Het zou immers oneerlijk zijn voor studenten uit minder welgestelde milieus die niet, zoals Johnson, Grieks en Latijn hebben gehad op het staatsgymnasium of de kostschool.

Om deze Oxford-faculteit toegankelijker te maken, willen de moderniseerders de drie teksten pas in het derde of vierde jaar behandelen, en dan vrijwillig. Volgens hoogleraar Jonathan Prag blijft het curriculum ook na de beoogde versimpeling ‘stimulerend’. Studenten zijn minder optimistisch. In The Oxford Student noemde Jan Preiss, president van The Oxford Latinitas Project, het voorstel ‘fataal en vreselijk’. De door hem begonnen petitie krijgt veel steun. De historicus Daisy Dunn, die The Greats studeerde, vergeleek het in The Daily Telegraph met ‘het verwijderen van de bijbel uit de studie theologie’.

Wat Griffin en zijn beroemde leerling ervan zouden denken, laat zich makkelijk raden.