Menno Hurenkamp

Zeuro

Aan de euro vallen twee dingen op. Eerst het schijnbaar onbelangrijke. Veel mensen zeggen in plaats van euro «uiro». Maar er staat euro als in «zeuren». Uiro zeggen duidt op een onbewust verlangen de munt net als de gulden exclusief aan de Duitse bank te koppelen. Te laat — erkende Latijnse brassers zoals Italianen en Spanjaarden praten nu ook mee over ons geld. Daar kom je niet omheen door de munt een Teutoonse klank te geven. Daarnaast is het opvallend dat de invoering van de euro zo weinig onrust wekt. We hebben tenslotte lange tijd met de gulden op zak gelopen en meestal tot tevredenheid. Maar bijna nergens zijn paniekgeluiden te horen. Alleen een mogelijk gebrek aan de nieuwe muntjes bij de Hema leidt tot consumentenzorgen. Nederland smijt de succesvolle gulden opgewekt weg. En dat terwijl de aanloop naar zo’n megaoperatie mythische proporties kan aannemen, zoals je kon zien voorafgaand aan 1 januari 2000. De geschiedenis werkt bij de invoering van de Europese munt dan ook behoorlijk mee.

Het begon bij dat millenniumprobleem. De gedachte dat alle computers in de soep zouden lopen, hield de hele wereld in zijn greep. Mensen praatten over weinig anders meer. Vliegtuigen zouden naar beneden vallen, bankrekeningen zouden plots leeg of juist heel vol zijn. Ook de thuisboekhouding kon bij het vuil als de cruciale datumsprong van 12-12-99 naar 1-1-00 gemaakt zou worden. Maar door geen enkel slachtoffer te maken, werd het dreigend aangekondigde Y2K de Apocalyps die niet kwam. Uiteindelijk sneuvelde op 1 januari 2000 met name het idee dat computernetwerken een Frankenstein-achtig karakter hadden waar de mens geen greep meer op had.

Het kan niet anders of die ervaring dempt de verwachtingen rond 1 januari 2002, als de euro uit de muur moet komen. Vragen naar de politiek achter ontwikkelingen op Europees niveau is voor de gemiddelde burger sowieso niet aan de orde. Nu nog geen twee jaar geleden een technische ingreep van wereldformaat zo vlekkeloos verliep, is ook de aanleiding om banken, bureaucraten en betaalautomaten te wantrouwen blijkbaar minimaal. Er zijn geen mensen tegen beter weten in guldens aan het hamsteren geslagen. Er zijn ook geen regio’s waarin men aankondigt vast te houden aan de oude munt. Alleen al vanuit folkloristisch-toeristisch perspectief zou het voor het Friese Merengebied, Madurodam-Scheveningen of de Amsterdamse binnenstad helemaal geen gek idee zijn de gulden te blijven hanteren. In plaats daarvan leeft iedereen netjes volgens de adviezen van het eurocampagneteam. De enige, nauwelijks hippe mogelijkheid die rest om je te verzetten tegen de euro is in guldens te blijven praten. In «oude guldens», zoals de Fransen die in Franse francs van vóór 1960 mummelen ook nog moeten uitsterven.

Daarnaast werkt ook 11 september voor de euro als een geluk bij een ongeluk. Ons incasseringsvermogen voor wereldschokkende gebeurtenissen is beperkt. Na het zien instorten van het World Trade Center en het afkondigen van het echte begin van de 21ste eeuw lijkt iedereen meer dan verzadigd van meeslepende veranderingen. Euro-dag wordt zo’n zelfde luchtballondatum als Y2K. Groots aangekondigd en tegen de tijd van het koninklijk huwelijk op 2 februari bijgezet in de geschiedenis.