MUZIEKTHEATER: Cyclophony

Zingend en fietsend

Een week vol kleine en grote, korte en lange, mooie en ook minder mooie gebeurtenissen in het Holland Festival. Klein maar erg mooi is Cyclophony, een grappig gebeuren op de donderdagmiddagen in de omstreden galerij onder het Rijksmuseum.

Studenten van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en van muziektheateropleiding Time hebben samen met Paul Koek en Martijn Padding door Paul Beuk ontworpen bizarre fietssculpturen gemaakt en composities, geïnspireerd door Morton Feldman, Desdemona en Wagner. Ik hoorde prachtige meisjesstemmen en een stevige bariton in een zeer ironische ode aan de fiets, die je overigens buiten moet laten staan.

Groter, een beetje te groot, was Shéda van de Congolese theatermaker Dieudonné Niangouna, die de stemmen wil laten horen van mensen die worden vermorzeld in een burgeroorlog. Heel sympathiek, soms mooi, maar erg lang (vijf uur) en volstrekt onbegrijpelijk. Misschien kan het Franse publiek in Avignon er straks meer mee.

Nog veel groter en langer (vijf-en-een-half uur) is Wagners enige operette Die Meistersinger von Nürnberg, een middeleeuwse _Idols-_zangwedstrijd, waarbij de outsider ridder Walther in Neurenberg, ‘het centrum van de wereld’, in zijn lied de formele regels trotseert en de begerenswaardige prijs in de wacht sleept: Eva, de mooie dochter van de goudsmid. De opera werd goed en tamelijk licht gespeeld door het Nederlands Philharmonisch Orkest onder chef-dirigent Marc Albrecht. Mooi gezongen door met name Agneta Eichenholz als een ondanks alles pittige Eva en James Johnson als een menselijke, oudere schoenmaker Hans Sachs, heel geloofwaardig zelfs als hij ‘de heilige Duitse kunst’ bezingt. Maar regisseur David Alden is er deze keer niet uitgekomen. Het werd een ratjetoe met een leeg, modern toneel en fraaie, vaak zwarte kostuums uit het begin van de twintigste eeuw. Alden had vast verder willen gaan, de jonge leerlingen dragen zwarte laarzen in groene broeken, maar brengen – gelukkig – nog net niet de Hitlergroet. De joodse rekenmeester Beckmesser is hier een fatterige homoseksueel. Tja.

Prachtig vond ik de eenmalige, concertante uitvoering van The Gospel According to the Other Mary van John Adams en Peter Sellars. Het passieverhaal gezien vanuit twee vrouwen: de opstandige, verslaafde Maria Magdalena en de zorgzame Martha, de zusters van de uit de dood opgewekte Lazarus. Het verhaal wordt vooral verteld door drie countertenors met hun prachtige, onbestemde geluid. Het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor lieten onder de nieuwe chef-dirigent Markus Stenz horen hoe goed ze deze rijke muziek kunnen spelen en zingen. Het werd een heel menselijk verhaal van teleurstelling, wanhoop, boosheid, berusting en hoop. Zo’n schitterende passie zou ik graag elk jaar met Pasen willen horen.

_* * *

Holland Festival_: Cyclophony, 13 en 20 juni, Rijksmuseum; Die Meistersinger von Nürnberg, t/m 23 juni, Stopera, 20 juni gratis, Oosterpark; De meeuw van Tsjechov, t/m 23 juni, Stadsschouwburg. hollandfestival.nl