Opera: ‘The Seven Deadly Sins’

Zonden van de kleine burgerman

Zangeres Eva-Maria Westbroek als Anna I en actrice Anna Drijver als Anna II in een repetitie van The Seven Deadly Sins © Milagro Elstak

Er is bij De Nationale Opera iets raars gebeurd met de titel van Die sieben Todsünden, het ballet chanté van componist Kurt Weill en schrijver Bertolt Brecht. Die titel is voor het Opera Forward Festival zomaar in het Engels vertaald, misschien in de verwachting van een internationale tournee. Het is bij één streaming gebleven. Bovendien is een belangrijke toevoeging van Brecht zelf weggelaten. Hij noemde het ballet Die sieben Todsünden der Kleinbürger en dat klinkt veel sarcastischer.

Het verhaal van de twee Anna’s – twee zusters, het kunnen ook twee kanten van één vrouw zijn – is van 1933, maar je zou het een vroeg #MeToo-verhaal kunnen noemen, dat helaas nog altijd opgaat. De jongere zuster Anna kan als danseres alleen carrière maken als zij bereid is haar naaktheid niet te verhullen en zich te laten betalen door een oude, geile rijkaard. Een jong meisje kan zich nu eenmaal niet veroorloven zichzelf te zijn, ze moet zich wel schuldig maken aan alle mogelijke hoofdzonden. Maar de oudere zuster Anna legt die zonden op haar eigen wijze uit. Het is hovaardig als de jonge Anna, de danseres, aan haar eigen artistieke maatstaven vast wil houden. Wanneer zij succes wil hebben bij het publiek moet zij die overboord gooien, haar borsten laten zien en haar mooie witte achterste, dat ‘evenveel waard is als een kleine fabriek’.

Maar ook voor wellust is er volgens Anna I als je geld wilt verdienen geen plaats. Anna II mag zich niet aan een mooie jongen geven op wie zij verliefd is, zij moet zich bij de rijke vrijer houden, die haar royaal onderhoudt. Hebzucht is volgens de oudste zuster goed en prima, maar je moet er niet te veel mee te koop lopen, geef ook eens wat weg om een goede indruk te maken. Woede moet je in de hand houden, ook als die volkomen terecht is, omdat er onrecht geschiedt. En luiheid is goed en wel, maar niet als je bezig bent mensen geld af te persen of te stelen.

De Anna’s reizen langs Amerikaanse steden om geld te verdienen voor een huis dat hun hypocriet godsdienstige ouders en broers willen bouwen in Louisiana. Regisseur Ola Mafaalani heeft ervoor gekozen de nadruk niet te leggen op Brechts maatschappijkritiek. We zien in dit ballet-zonder-dans maar weinig van die steden en hun bewoners en van een muurschildering die kunstenaar André Joosten live maakt. Weills muziek wordt door het Rotterdams Philharmonisch Orkest onder Erik Nielsen vaak opzwepend gespeeld. Maar het gaat hier vooral om de relatie tussen de twee Anna’s. De een wordt prachtig en sterk gezongen door sopraan Eva-Maria Westbroek, de andere Anna wordt heel expressief gespeeld door actrice Anna Drijver. We zien ze meestal samen in close-up, achter elkaar, in het begin maken ze nog vaak dezelfde bewegingen. Zelf zien ze zo elkaars uitdrukking niet, maar wij zien hoe ze vaak heel verschillend reageren op wat er gebeurt, en hoe de zangeres Anna soms door een enkel gebaar afstand neemt van haar eigen zelfzuchtige bevelen.


Het is nog niet bekend hoe en wanneer The Seven Deadly Sins weer te zien zal zijn