Zonder licht in Libanon

Beiroet – De brandende auto banden waarmee de afgelopen weken door heel Libanon wegen werden geblokkeerd, zijn niet alleen gerelateerd aan het conflict in Syrië. Wegen worden ook afgezet door kwade bewoners, uit woede om het gebrek aan elektriciteit.

Het is een dagelijks fenomeen: opeens valt de stroom uit. Het gebeurt in de hoofdstad Beiroet standaard drie uur per dag, in de rest van het land vaak langer. In de zomer komen daar nog vele stroomstoringen bij; met de hitte (en gebruik van airconditioning) stijgt ook de vraag naar elektriciteit, tot het dubbele van de capaciteit van Libanons elektriciteitscentrales. Daarbovenop staken 2500 man parttime personeel van Electricité du Liban (edl), het staatselektriciteitsbedrijf, al meer dan twee maanden met de eis dat ze voltijds worden aangenomen.

En dus gaat overal letterlijk het licht uit. In de zuidelijke plaats Sur, een van Libanons grootste steden, voorziet de staat de inwoners slechts nog van een uur stroom per dag, klaagt een van hen. De enige manier om toch aan elektriciteit te komen is via privé-generatoren, maar die zijn duur. Een familie is vaak honderden euro’s per maand kwijt, en dat is alleen voor degenen die het kunnen betalen.

‘Er is geen elektriciteitsprobleem in Libanon’, werpt politicoloog Mohammed Chamseddine tegen. Hij is van Information International, een denktank die statistieken samenstelt in het land. Volgens Chamseddine is er meer vraag dan nodig vanwege de lage prijs; de elektriciteitsprijs is vastgesteld in 1996 en sindsdien is de olieprijs bijna vertienvoudigd. De staat dicht dat gat; vorig jaar stak de overheid bijna een miljard euro in edl, waarvan 93 procent opging aan het kopen van olie om de centrales te stoken. Het gevolg? Overmatig gebruik. ‘Sommige gemeenten laten bijvoorbeeld de straatverlichting ook gewoon overdag aan’, zegt hij.

Daarbovenop betalen te veel mensen niet. Volgens het ministerie van Energie gaat 25 procent van Libanons elektriciteit verloren aan diefstal; grotendeels het illegaal aftappen van het netwerk en knoeien met elektriciteitsmeters. Maar er staan ook miljoenen open aan uitstaande betalingen; parlementslid Assem Kanso heeft een uitstaande rekening van meer dan 350.000 euro voor verschillende panden die hij bezit.

Verdere privatisering moet nu een uitkomst bieden, dat hoopt de regering in ieder geval. Eerder dit jaar tekende het ministerie van Energie overeenkomsten met drie bedrijven om diefstal te verminderen, rekeningen te innen en een ‘slim’ netwerk te installeren dat bijhoudt wie wat verbruikt. Maar daarmee is het tekort nog niet opgelost. Een plan van de minister voor Energie voor boten met generatoren heeft alle procedures doorlopen, alsmede een corruptie­schandaal bij de Turkse firma die het contract heeft gewonnen. Maar nu oppert premier Miqati een alternatief; General Electric bouwt graag een spiksplinternieuwe centrale op olie of gas. Wat ook de uitkomst is, voor deze zomer is het te laat.