Zuid-Afrika verwacht de klap in september

Kaapstad – Deze week had de Zuid-Afrikaanse lockdown – 21 dagen van volledige afsluiting – moeten eindigen. Maar president Cyril Ramaphosa besloot na intensief overleg met deskundigen dat de strenge maatregelen met twee weken worden verlengd. Die aankondiging kwam kort nadat Moody als laatste rating agency Zuid-Afrika de junk-status had gegeven. Het land, dat toch al in recessie zat, stevent nu af op een economische krimp van vier procent. Daartegenover staat dat de lockdown, met al zijn gebreken en soldaten en politie die in de townships en krottenwijken met harde hand de rust handhaven, lijkt te werken. Maandag waren er ruim tachtigduizend testen gedaan, er waren 2173 gevallen van besmetting en 25 doden. Een pakket van economische maatregelen, inclusief voedselpakketten, moet de schok voor de bevolking en de kleine bedrijven verzachten.

Cijfers zijn bedrieglijk. Bijna alle testen zijn gedaan in privé-ziekenhuizen. De verwachting is dat als het testgebied wordt uitgebreid de aantallen er heel anders uitzien. Ook kun je vraagtekens zetten bij de efficiëntie van de lockdown. In de rustige buitenwijken is het geen probleem, daar lijkt vooral de hond de dupe van het verplichte binnenblijven. Maar in de overvolle townships en krottenwijken, waar de informele sector op zijn gat ligt, is het onmogelijk om de strenge voorschriften te handhaven. Daar wonen de mensen hutjemutje en draait het leven om één vraag: hoe krijgen we vandaag eten op tafel? De frustraties uiten zich onder meer in het plunderen van de drankwinkels, nu zelfs de verkoop van drank en sigaretten verboden is.

Met nog twee weken lockdown te gaan wordt er hevig nagedacht over het ‘hoe nu verder’. Een langer huisarrest betekent de economische doodklap en zal leiden tot nog meer onrust en geweld. Probleem is dat het virus zich hier naar verwachting pas in september, aan het eind van de winter, op volle kracht zal manifesteren. In de tussentijd moet de economie weer op gang komen en moeten de ziekenhuizen gereed worden gemaakt.

De meest voor de hand liggende oplossing, schreef een team van wetenschappers en deskundigen, is een gedeeltelijke versoepeling van de lockdown en een krachtig testbeleid dat ergens tussen Zuid-Korea en Duitsland in zit. Dat wordt duur, maar lang niet zo duur als de complete lockdown die het land nu al een geschatte 650 miljoen euro per dag kost.