Zuid-Afrika wacht op zijn Amazon-pakketjes

Johannesburg‘We deliver. Whatever it takes’, luidt de slogan van de South African Post Office (Sapo). Yeah, right. Al bijna vier maanden duurt de illegale staking bij de posterijen nu.

Eerst hadden weinig mensen het in de gaten. De post werkt normaal gesproken al traag, dus iedereen bleef geduldig wachten op dat Amazon-pakje, die creditcard of de formulieren voor de motorrijtuigenbelasting. Maar toen de brievenbus wekenlang leeg bleef, begon het te dagen: ze staken weer, voor de vijfde keer in twee jaar. En dit is het langste en meest gewelddadige protest tot dusverre. De stakers intimideren werkwilligen, steken auto’s met zakken post in brand en gooien ruiten in bij postkantoren.

Wat er precies aan de hand is bleef lang onduidelijk. Ging het weer om tijdelijke arbeidskrachten die woedend waren omdat het management de belofte van een permanente aanstelling niet was nagekomen? Had het te maken met de eis van een fikse loonsverhoging? Of met het niet betalen van de salarissen? Het bleek een combinatie van dit alles. Eén ding is inmiddels zeker: het instituut dat ooit de trots van het land was (snel, efficiënt, klantvriendelijk), is nagenoeg failliet. En honderdduizenden mensen zijn gedupeerd. Denk aan studenten die correspondentiecursussen doen via de Unisa-universiteit, bedrijven die hun facturen per post versturen, mensen die via het internet spullen (ver)kopen, bedrijven die wettelijk verplicht zijn om aandeelhouders via aangetekende post uit te nodigen voor de jaarvergadering, en ook alle mensen die op het postkantoor zijn aangewezen voor hun pensioensuitkering en spaarrekening.

Alhoewel Sapo een overheidsinstelling is, duurde het bijna drie maanden eer de verantwoordelijke minister kwam kijken wat er aan de hand was. Hij trof een bedrijf aan dat in een peilloos zwart gat is getuimeld. Sapo maakte het afgelopen jaar 26 miljoen euro verlies. Het bedrijf moest bij de staat aankloppen om zijn werknemers de voorbije twee maanden te betalen. Directeuren hebben ontslag genomen of zijn op non-actief gesteld.

Sapo is niet het enige overheidsbedrijf dat in een diepe crisis is geraakt. Ook staatsomroep sabc, vliegmaatschappij South African Airways en energiebedrijf Eskom kampen met gigantische problemen. Het postkantoorconflict legt tevens een zorgwekkende nihilistische tendens bloot: het lijkt de gewelddadige stakers niet meer te gaan om inwilliging van hun eisen, maar om een bedrijf kapot te maken en iedereen in de val mee te slepen.