Zuid-Korea de beste

Seoul – Wat alle promocampagnes van de staat en entertainment­conglomeraten vooralsnog niet lukte, dat bereikte rapper Psy met Gangnam Style: Koreaanse popmuziek naar het Westen brengen. Ironisch genoeg deed hij dat met een nummer dat juist de pretenties van een steeds materialistischer Korea op de hak neemt.

Het is een paardendans, een aanstekelijk deuntje met een overdreven videoclip. Genoeg lol om de Nederlandse radio en televisie te halen – Koefnoen danste vorig weekeinde zelfs mee. Wie Korea en zijn taal niet kent, ziet weinig meer dan absurd plezier. Maar die absurditeit van glitter en glamour is in Zuid-Korea een realiteit waarover de 34-jarige rapper een cynische zucht slaakt. Gangnam is de rijkste buurt van Seoul waar alles draait om status. Meiden besparen er op hun maaltijd om gezien te worden met een kop Starbucks-koffie of om te sparen voor plastische chirurgie en dure merktassen. In de wereldranglijsten staat Zuid-Korea bovenaan in het aantal plastische ingrepen per inwoner, net als in het aantal Louis Vuitton-winkels per inwoner. Iedereen wil hier nummer één zijn.

Intussen verschijnen er steeds meer alarmerende krantenkoppen. Het gat tussen arm en rijk groeit, de criminaliteit stijgt sneller dan ooit, het zelfmoordcijfer is ongekend hoog (meer dan 42 per dag, het hoogste getal van alle oeso-landen) en de gemiddelde huishoudschuld ligt boven de 150 procent. In enquêtes tonen veel Koreanen zich ongelukkig, maar toch stemmen ze op de regerende conservatieven en juichen ze hard voor elke winst die Korea in de wereld behaalt, of het nou met het voetbalelftal is of met Samsung. De concurrentiedwang is ziekelijk, maar niemand durft aan de rem te trekken. Dat is was Psy subtiel aan zijn landgenoten wil vertellen: het is niets meer dan een emmer geld uitgestrooid over een armoedig bestaan.

Dat verklaart misschien ook het westerse succes. Het Koreaans is dan wel niet te verstaan, maar de intentie voelt authentiek. Terwijl het Westen té gelikte jongens- en meidenbands lacherig negeert, ontvangen we een satirische, ietwat dikke rapper wel van harte. En Zuid-Korea doet net zo vrolijk mee, trots dat een Koreaan het weer goed doet in de wereld. Het zwaar van Apple verliezende Samsung wordt intussen zielig gevonden, ook al gaat het hier om een hardvochtig bedrijf dat vakbonden verbiedt. Andere conglomeraten huren zelfs particuliere oproerpolitie in om demonstraties op te ruimen. Het moet allemaal kunnen, als Zuid-Korea maar nummer één is.