Zuid-Korea kan niet lachen om grappen over het Noorden

Seoul - Ondanks de schrijnende mensenrechtensituatie in het land is het soms lastig om niet te lachen om de Grote Propagandashow uit Noord-Korea. Na de dood van Kim Jong-il ontstond er een onvermijdelijke stroom aan grappen over de Geliefde Leider op Twitter en blogs over de hele wereld.

Ook voor Zuid-Koreanen is de poppenkast in het noorden absurd, maar een grap kan iemand duur komen te staan. Zo konden de Zuid-Koreaanse autoriteiten niet lachen om Park Jeong-geun, die Noord-Koreaanse propaganda doorplaatste op Twitter en vervolgens gevangen werd gezet. Na een reeks van dergelijke incidenten verzoekt nu ook Amnesty International de Zuid-Koreaanse staat het woord sarcasme op te zoeken in het woordenboek.
Park moest eerst zelf ook lachen toen de politie aan zijn deur stond met een huiszoekingsbevel, meldde hij aan de pers. Behalve een retweet maakte de fotograaf ook een parodiërende foto met de Noord-Koreaanse vlag op de achtergrond. De politie wilde zijn harde schijf meenemen en vond ook enkele naar communisme neigende boeken in Parks kast. Het lachen verging hem toen hij in januari daadwerkelijk werd vastgezet. ‘Ik wilde alleen maar het Noord-Koreaanse regime parodiëren’, was zijn verweer, zonder effect.
De conservatieve Zuid-Koreaanse regering ontkent wetten te misbruiken om tegenstanders de mond te snoeren. Meest controversieel is de McCarthy-achtige nationale veiligheidswet. Al sinds de scheiding van de twee Korea’s verbiedt die wet elke vorm van sympathie voor het regime in Noord-Korea. De wet werd flink afgestoft; in 2010 liet de politie ruim tachtigduizend keer inhoud van websites verwijderen, meestal omdat daar kritiek werd geleverd op het regeringsbeleid ten aanzien van Noord-Korea.
Ook buiten het internet neemt de jacht absurde vormen aan. Een studente die betrapt werd met een boek over Karl Marx (een boek dat gewoon te leen is bij bibliotheken); grapjassen die ironische posters over de huidige president aanplakten; kunstenaars die Noord-Koreaanse iconen glorieus opvoeren - allemaal kwamen zij in de problemen. Critici vinden het absurd dat de Zuid-Koreaanse regering denkt dat deze mensen daadwerkelijk de nationale veiligheid in gevaar brengen. Veel Zuid-Koreanen denken er kennelijk net zo over; de door allerlei schandalen geplaagde regeringspartij zakt gestaag in de peilingen.