Zuurpruimen

De uitzinnige triomf waarmee de Volkskrant twee weken geleden op de voorpagina meldde dat het Franse dagblad Liberation met zijn onthulling over een omkoopschandaal bij de Nederlandse Spoorwegen een canard van reuzeformaat had gefabriceerd, heeft kwaad bloed gezet bij Sylvain Ephimenco, correspondent Benelux voor Frankrijks grootste progressieve dagblad. Ephimenco, die zelf ook betrokken was bij de naspeuringen naar het smeergeld dat de Franse locomotievenfabriek GEC Alsthom aan de NS zou hebben betaald, slaat in de Perstribune, het blad van de Zwolse School voor de Journalistiek, hard terug. ‘De topmannen van Alsthom stapelen leugen op leugen’, aldus de correspondent.

‘Onlangs beweerden ze nog dat de NS slechts als dekmantel diende om een gift aan de Parti Socialiste boekhoudkundig te verantwoorden. De verklaringen die ze hierover aflegden, zijn inmiddels weer herroepen. Daarom is de smeergeldaffaire geenszins een canard, zoals de Volkskrant schrijft. De Volkskrant is een informatief blad maar ze zijn zelf niet in staat iets nieuws naar buiten te brengen. Liever zoeken ze naar een manier om de primeurs van andere journalisten als onzin af te kunnen doen. Het is een stelletje zuurpruimen. Maar dat kan ook niet anders als je zo'n bejaarde man als Jan Blokker binnen de gelederen houdt. Jaarlijks houdt hij een reunie met Hofland en Mulisch, dan praten ze over die goeie ouwe tijd toen het nog oorlog was en dat het tegenwoordig allemaar maar niks is.’
Volgens Ephimenco vertoont het culturele en journalistieke klimaat in Nederland steeds meer benauwenissen en andere claustrofobische trekken. 'Er zit in Nederland iets scheef. Er heerst een verstikkende sfeer die iedereen tot consensus dwingt. Kijk maar naar zo'n man als Andries Knevel. Die man doet niets anders dan zichzelf als anti-communist te afficheren. Iedereen die dat niet is, kan in zijn programma op een stevige uitbrander rekenen. Het heeft niks met journalistiek te maken.’
Ook in de Nieuwe Revu moet Nederland het ontgelden. In de Paasspecial van 'Hollands beste familieweekblad’ mocht een keur van Duitse journalisten en andere publicisten eindelijk eens hun weerwoord geven op de anti-Germaanse sentimenten in de Lage Landen. Het resultaat is een treurig stemmende estafette van verhalen over de discriminatie waar de Duitser tegenwoordig in Nederland op stuit. 'Als Anne Frank tegenwoordig door Amsterdam zou lopen, zou ze er donder op kunnen zeggen vanwege haar Duitse accent lastig gevallen te worden’, meent bijvoorbeeld Andreas Sinakowski, de romancier uit de voormalige DDR die hier vooral bekendheid geniet als pennevriend van Gerard Reve. Zelfs Hollandse homo’s discrimineren Duitsers, zo verkondigt hij. Sinakowski houdt hartstochtelijk van Nederland, is de taal ook machtig, maar het minste spoortje Duits accent zorgt ervoor dat hij in een Amsterdams cafe de hele schuld van Auschwitz op zijn nek krijgt. 'Terwijl moslims, joden en homo’s in Nederland bij wet tegen discriminatie worden beschermd, valt niemand over het woord mof.’
In de special voert de aloude Duitse verbazing over het libertaire gehalte van de Nederlandse samenleving op het gebied van seks, drugs en decadente disco’s de boventoon, doch niet bij Falk Modeja. De vanuit Amsterdam en Berlijn opererende correspondent verdiepte zich in het electorale succes van Frits Bolkestein en stelde zich de vraag of Nederland nog wel zo liberaal is. Hiervoor ging hij onder meer te rade bij die andere succesvolle liberaal in Europa, de Oostenrijkse xenofoob Jorg Haider. Haider blijkt zwaar gekant tegen Bolkestein, juist vanwege diens anti-liberale ideeen. Haider: 'Onder liberalisme versta ik het opkomen voor persoonlijke vrijheden, het terugdringen van staatsinvloed, en politiek bedrijven voor de zelfbeschikking van volkeren. Wat Bolkestein eist, is heel brutaal. Die volgt een racistisch concept als hij wil dat zwarten in Afrika moeten blijven en daar asiel zoeken.’ De verstoting van zijn eigen partij uit de Liberale Internationale, mede op initiatief van de VVD, begroet Haider dan ook met vreugde. De Liberale Internationale is 'een verzameling incompetenten’ die 'een man als Zjirinovski, die atoombommen op West-Europa wil gooien, tot tweemaal toe hebben uigenodigd. (…) En diezelfde Bolkestein willen ze nu voorzitter maken van de Liberale Internationale.’