Zwoele en coole neefjes

Vinden jullie ons leuk? vroeg een van de meisjes van de Surinaamse kawina-band Un De aan het publiek. ‘Jaaaa!’ riep het publiek. Jullie kunnen ons ook huren, zei het meisje. Het publiek begon te lachen, maar het meisje ging onverstoorbaar verder. Hebben jullie pen en papier bij de hand? vroeg ze, en ze noemde het telefoonnummer waarop ze bereikbaar zijn. Ze hadden het duidelijk opgevat als een promotie-optreden, de vijftien meiden van Un De. De verschijning van Un De op het grote podium van Frascati bood de kawina-band immers de mogelijkheid om een nieuw publiek aan zich te binden. En wie weet een paar extra optredens in de wacht te slepen.

Geen van de andere acts was vrijdagavond zo expliciet in het formuleren van dat verlangen naar erkenning. De Capoeira- dansers nodigden het publiek uit om les te komen nemen, de foldertjes lagen bij de uitgang. De vrouwen van Mi Oso Es Mi Kas, voor een groot deel de moeders van de Surinaamse meidengroep, schoten tijdens hun optreden aanstekelijk in de lach, en wekten de indruk voornamelijk voor de gezelligheid te zingen. Maar die vier jonge jongens van Just Dha Soul, daar straalde de ambitie van af. Met geraffineerde nonchalance kwamen ze de tribune afdalen, handdoeken om de hals, de kleding in kleur precies op elkaar afgestemd. Zwoel en cool waren hun praatjes tussendoor, die bijna onmerkbaar in de muziek vergleden, zoals hun losse bewegingen ineens vergleden in een paar perfect getimede pasjes. Als de technicus niet precies deed wat zij wilden, legden ze resoluut de microfoons op de vloer, deden een pas achteruit en sloegen hun armen afwachtend over elkaar. Ook zonder techniek konden ze hun soul- liefdesliedjes prachtig a capella zingen. Maar als de techniek het te lang liet afweten, werden het weer vier gewone, hondsbrutale neefjes, die moppen vertelden en vroegen of het publiek er nog eentje wist.
Het had iets van een talentenjacht voor amateurs. Met alle genante missers en onverwachte meesterwerkjes die daarbij horen. Maar dat was niet helemaal de bedoeling van de Nes-theaters, anders was er voor deze avond wel gekozen voor de Engelenbak. Onder de titel Burengerucht vonden er twee van zulke avonden met wisselende optredens plaats, ter gelegenheid van het festival{ (K)Now your city. ‘Leer uw buurman kennen’, zei presentatrice Noraly Beijer die de acts van vrijdag aan elkaar praatte. Het festival is tekenend voor een recente tendens in het theater om uit de beslotenheid van het kunstcircuit te breken. Choreografe Gonnie Heggen haalde een majorettekorps op het podium, voor het Vertelfestival in De Balie werd een produktie gemaakt met skaters van de straat, en op het Victoria-festival in Gent organiseerde theatermaker Alain Platel een danswedstrijd voor jongeren. Met amateurs, allochtone kunstenaars of beroepsartiesten uit nachtclubs wordt iets binnengehaald dat 'echt’ is, ongekunsteld of oprecht. Deze gasten nemen hun eigen atmosfeer mee, hun vrienden en het liefst ook een eigen publiek.
In Frascati kwamen deze gasten om hun verhaal te doen over Amsterdam. Hun pure aanwezigheid vertelde al over de keur aan nationaliteiten die de stad herbergt, en over de vele kunstuitingen die in Amsterdam worden beoefdend. Toch had de (artistieke) meerwaarde van deze gastenavond veel beter uit de verf kunnen komen. De acts waren zo wisselend van niveau dat ze elkaar soms behoorlijk in de weg zaten. En het thema van de stad had in de aankondigingen van de acts veel meer benadrukt mogen worden. Bij de meiden van Un De kregen we te horen dat ze uit een buurthuis in Zuid-Oost komen, dat ze allemaal hier geboren zijn, en dat ze muziek maken die traditioneel alleen door mannen wordt gespeeld. Die informatie maakte dat je ging nadenken over het teruggrijpen naar culturele wortels, over de identiteit van de stad en over wat de reguliere (theater)- kunst daar wel of niet over zegt. Maar die informatie ontbrak bij de andere optredens. Daardoor verwaterde het kader van Burengerucht, en bleven de optredens een willekeurige reeks, in plaats van gezamenlijk de impressie te geven van een stad.