Elke week bespreekt Kees van den Bosch een diepgravend artikel uit weekblad De Groene Amsterdammer. Hij interviewt de betrokken journalisten: wat hebben ze naar boven gehaald, hoe hebben ze dat gedaan en waarom is dat van belang?

Wij zijn benieuwd naar uw reactie: podcast@groene.nl of als u abonnee bent via Mijn Groene.

Aflevering 43 23 januari 2020

Wat is een boom waard?

De bomentaxateurs van Cobra Groeninzicht brachten in kaart hoeveel bomen elke woonwijk telt. Want bomen en parken zijn meer dan natuur alleen, het zijn noodzakelijke voorzieningen, mét een prijskaartje.

Onderzoeksjournalist Frank Mulder zocht uit hoe dit zit en schrijft erover in De Groene van deze week. Waarom zijn bomen in de stad zo belangrijk? En waarom worden mensen gelukkig van bomen? 

  • Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 42 17 januari 2020

Klem in een onhoudbaar systeem

De huidige landbouwcrisis splitst het land in tweeën, waarbij stedelingen en boeren plots lijnrecht tegenover elkaar zijn komen te staan. Een dialoog lijkt verder weg dan ooit. Journalist Marcel ten Hooven zocht voor De Groene uit waar de pijnpunten voor de boeren liggen. Hij kwam erachter dat ze vaak klem zitten tussen sterke economische spelers zoals banken en grote winkelketens. 

De huidige crisis is ten dele het gevolg van het naoorlogse ‘nooit meer honger’-beleid van minister Mansholt, die schaalvergroting en mechanisering stimuleerde. Het economische wordt intussen vanzelfsprekend boven het ecologische verkozen. Marcel ten Hooven vindt het de taak van de overheid om boeren te beschermen en te helpen de duurzame transitie toch te maken. 

Deze week in de Groene Amsterdammer Podcast spreken Bas Mesters en Marcel ten Hooven over de landbouwproblematiek.

  • Bas Mesters en Rosa Uijtewaal

Aflevering 41 8 januari 2020

Wantrouwen als leidraad

De jaren tachtig gelden nog steeds als de bloeitijd van de bijstand. In de jaren tachtig was er grote werkloosheid, soms ging het om meer dan een miljoen mensen. Enkelen daarvan maakten van de nood een deugd, deden vrijwilligerswerk en noemden zich ‘baanloos’. Van wantrouwen over de vraag of er met deze uitkeringen gefraudeerd werd was nog geen enkele sprake.

Die optimistische mentaliteit sloeg begin jaren negentig om na het bijstandsfraude-onderzoek van Van der Zwan. De opvatting dat bijstandstrekkers massaal frauderen en parasiteren op de samenleving werd steeds meer gemeengoed. Chris van der Heijden onderzoekt deze week in De Groene ons toenemende cynische mensbeeld en de regelgeving die daaruit vloeit. Waarom regeert het wantrouwen? Hoe definiëren we fraude? En waar liggen de oplossingen voor deze regelcultuur? 

Deze week in De Groene Amsterdammer Podcast: een gesprek over geïnstitutionaliseerd wantrouwen en burgerlijke ongehoorzaamheid. 

  • Kees van den Bosch, Tobiah Palm en Rosa Uijtewaal

Aflevering 40 2 januari 2020

Een kroon voor Ethiopië

‘Je vindt hem nooit, maar hij ligt in het volle zicht’. Twintig jaar lang hield Sirak Asfaw in zijn huis in Rotterdam een schat verborgen: de kroon van keizer Fasilides van Ethiopië. Sirak zelf vluchtte 41 jaar geleden van Ethiopië naar Nederland. De kroon, uit zijn vaderland gesmokkeld, belandde min of meer toevallig in zijn handen, en sindsdien zag Sirak het als zijn taak om de kroon te bewaken. Plezier had hij er niet van: de kroon haalde zijn leven overhoop. Maar, vond Sirak, de kroon kon pas terug als er weer een stabiel Ethiopië was.

Met de gelauwerde premier Abiy aan de macht heeft Sirak weer hoop, en heeft hij zijn lang bewaarde geheim onthuld. Roos van der Lint zocht Sirak op en beschrijft in het winternummer van De Groene Amsterdammer hoe zijn persoonlijke geschiedenis verweven raakte met die van de kroon, en die van Ethiopië. Ze vertelt er deze week over in de podcast van De Groene.

  • Productie: Kees van den Bosch & Marieke Rotman

Aflevering 39 26 december 2019

Op naar een krimpende wereldbevolking

Wereldwijd krijgen mensen steeds minder kinderen. Een krimpende wereldbevolking

 is nog maar decennia van ons verwijderd. Goed nieuws voor de aarde, maar kunnen onze samenlevingen dat wel aan? 

Redacteur Rutger van der Hoeven zocht het uit en schreef erover in het dubbeldikke winternummer van De Groene Amsterdammer.

Waarom krijgen we minder kinderen? En wat zijn de gevolgen?

• Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 38 19 december 2019

De Trump-dynastie

Donald Trump lijkt in de illusie te leven dat hij overal over gaat. Hij heeft van het Witte Huis een familiebedrijf gemaakt en schuift tijdens de G20-top zijn dochter Ivanka naar voren als vertegenwoordiger van Amerika. 

Nu fantaseert hij ook nog over een derde termijn, terwijl dit recht tegen de grondwet ingaat. Groene-redacteur Casper Thomas doet regelmatig verslag uit het Amerika van Trump. Deze week vertelt hij in de Groene Podcast over de Trump dynastie, zijn impeachment en de aankomende verkiezingen. 

  • Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. 

Aflevering 37 12 december 2019

Wie heeft er op 22 december op ons geschoten?

In het gesloten Roemeense systeem van 1989 droomde de zestienjarige Mira Feticu over haar leven, dat beter zou worden dan dat van haar ouders. In de dictatuur die Roemenië toen was bracht Mira haar jeugd door in de rij voor brood, suiker en olie en was één op de drie mensen verklikker voor de geheime dienst Securitate. Één op de drie: het kon je oom zijn, je buurvrouw, je leraar. 

En toen gebeurde het. Dertig jaar geleden, op 22 december, brak een volksopstand uit die dictator Ceausescu uiteindelijk ten val zou brengen. Maar daar ging een bloedige strijd aan vooraf. De slachtoffers wachten nog steeds op gerechtigheid. Ze willen een eerlijk antwoord op de vraag: ‘Wie heeft  er op ons geschoten?’ 

Mira Feticu, nu journalist, ging in gesprek met vier kinderen van de revolutie, en tekende hun aangrijpende verhalen op. Ze vertelt deze week in De Groene Podcast over hoe ze deze vier een stem gaf en over haar eigen jeugd in Roemenië. 

  • Productie: Kees van den Bosch, Damy Baumhoër en Marieke Rotman

Aflevering 36 5 december 2019

Groningen – Een ramp in slow motion

We dachten dat het nu eindelijk goed geregeld was in Groningen: Mark Rutte heeft zijn welgemeende excuses aangeboden voor de schade die is veroorzaakt in het aarbveingsgebied, net als Eric Wiebes, de minister van Economische Zaken. Ze zeiden: we hebben het niet goed aangepakt, maar vanaf nu gaat het anders.

Maar, zo ontdekte Groene-redacteur Irene van der Linde, niets is minder waar. Ze zag dat slachtoffers van de sluimerende Groningse ramp al jaren vastzitten in een ‘bestuurlijke’ spaghetti, oftewel een bureaucratische warboel. En in plaats van geholpen, worden ze gewantrouwd door de Nederlandse overheid. 

In deze podcast vertelt van Der Linde over dit wantrouwen, wat dit zegt over de Nederlandse overheid, de ramp in slow motion en wat zo’n ramp met haar slachtoffers doet. 

  • Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. 

Aflevering 35 28 november 2019

‘Markten weten het niet beter dan overheden’

Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz is het merendeel van de neoliberale economen geen wetenschapper meer, maar gelovige in een ontwrichtend economisch systeem. Gelukkig zijn er steeds meer tegengeluiden. Ewald Engelen interviewde Stiglitz voor De Groene Amsterdammer en vroeg hem hoe het anders kan. Wat zijn de uitdagingen van de komende jaren? En hoe laten we het neoliberale kapitalisme achter ons? Engelen vertelt erover in De Groene Podcast van deze week. 

• Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 34 21 november 2019

Geen geld voor later

Je levert elke maand loon in om straks met pensioen te kunnen. Werkgevers betalen daarmee, voor iedereen in loondienst, pensioenpremie. Het pensioenfonds houdt dat netjes bij en als het zover is krijg jij je pensioen en kan het grote genieten beginnen. Toch?

Karlijn Kuijpers en Emiel Woutersen kwamen erachter dat het vaak fout gaat, met grote gevolgen. Ze belandden in een doolhof van pensioenfondsen, administratiebedrijven, toeslagen en premies en concludeerden: het systeem rammelt aan alle kanten. Werkgevers betalen geen premie, fondsen controleren niet en administratiebedrijven maken er een potje van. Deze week in De Groene Podcast: de bom onder ons pensioenstelsel.

Productie: Kees van den Bosch & Marieke Rotman

Aflevering 33 14 november 2019

De wakkerste krant van Nederland

Voor De Telegraaf is polemiek dagelijkse kost en links al decennialang de vijand. Terwijl de oplage van de krant hard slinkt, klinkt zijn rechtse engagement harder dan ooit. Groene-redacteuren Rasit Elibol en Coen van de Ven zochten samen met data-onderzoeker Sal Hagen uit hoe klimaat, immigratie en de cultuurstrijd hoofdonderwerpen van De Telegraaf werden. Hoe uit de rechtse koers van de krant zich in de kolommen? Waarom krijgt Femke Halsema het zo vaak te verduren? En wie zijn die Carmiggelt-mannetjes? Coen en Sal vertellen erover in De Groene Amsterdammer Podcast van deze week. 

• Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 32 7 november 2019

‘Nederland heeft de gezondste gebruikers ter wereld’

Een eeuw na de invoering van de Opiumwet is in Nederland sprake van een onbeheersbare illegale markt van verboden drugs. Politici van links en rechts roepen dat de drugshandel strenger aangepakt moet worden en dat drugsgebruikers ‘bloed aan hun neus hebben’. Maar volgens Groene-redacteur Joeri Boom heeft bestrijden geen zin. Gebruikers hebben inderdaad bloed aan hun neus, maar dat is niet hun eigen schuld. Dat is de schuld van het systeem. Deze week bespreekt Boom in De Groene Podcast hoe Nederland de afgelopen honderd jaar met haar verslaafden omging, en wat we daarvan kunnen leren. Ook vertelt hij iets over de tijd voor de opiumwet: Nederland was de grootste coca-dealer ter wereld en in Amsterdam stond tot 1919 onze eigen cocaïnefabriek. 

• Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. 

Aflevering 31 31 oktober 2019

Het waddenfonds als grabbelton

Het Waddenfonds moest de ideale uitruil worden: gas voor natuur. Inmiddels is bijna zeshonderd miljoen euro in het Waddengebied verjubeld zonder dat de natuur er beter van werd. Vooral slimme ondernemers en hobbyisten profiteerden van het fonds. Daarover schrijven Eline Huisman, Belia Heilbron en Kim van Keken deze week in De Groene

• Productie: Kees van den Bosch & Brecht Russchen

Aflevering 30 24 oktober 2019

Een jaar Bolsonaro

De Braziliaanse politiek had altijd iets weg van een soapserie: het ene corruptieschandaal na het andere, de afzetting van Dilma Rousseff en als klap op de vuurpijl werd oud-president Lula vlak voor de nieuwe verkiezingen in de gevangenis gegooid. Maar sinds Bolsonaro is aangetreden begint Brazilië steeds meer op een horrorfilm te lijken, zegt Marjon van Royen.

De president is openlijk tegen homoseksualiteit, tegen de zwarte bevolking en doet vaak seksistische uitspraken. Hij moordt de inheemse bevolking uit en kapt de Amazone, kijkt nostalgisch terug op de dictatuur en is voor het martelen van gevangenen. Ook vindt hij dat ‘bandieten’ het beste neergeschoten kunnen worden. Van Royen schreef voor De Groene van deze week over het toenemende politiegeweld in Rio de Janeiro. 

In deze podcast blikt ze terug op het wat er sinds Bolsonaro’s uitverkiezing, een jaar geleden, is gebeurd in Brazilië.

• Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. 

Aflevering 29 16 oktober 2019

Het windmolenoproer

Het broeit in de Drentse Veenkoloniën. Deze zomer begon men er, na jaren van verzet, met de bouw van een enorm windmolenpark. Marco Visscher keerde terug naar zijn geboortegrond en peilde de stemming. Hij schreef een drieluik voor De Groene en sprak daarvoor met tientallen betrokkenen. Van omwonenden en actievoerders tot initiatiefnemers en bestuurders. Een gesprek over maatschappelijke onrust, politiek draagvlak en de lessen voor de energietransitie. 

• Productie: Bas Mesters & Alfred Koster

Aflevering 28 10 oktober 2019

Elizabeth Warren, the next president?

Vier uur lang stonden fans in New York in de rij voor een selfie. Niet voor een foto met een popster of topsporter, maar met Elizabeth Warren, senator van Massachusetts en een van de presidentskandidaten voor de Amerikaanse Democraten. Haar rally’s zijn een bijna religieuze ervaring en hebben naast een politieke ook een rituele functie, waar die selfie-rij bijhoort. En met effect: Warren blijft stijgen in de peilingen en wordt door de media op de voet gevolgd. Casper Thomas reisde haar achterna naar rally’s en woonwagenparken en raakte gefascineerd. Deze week analyseert hij in De Groene Podcast haar succes, verhouding tot Bernie Sanders, haar antwoord op Trump en haar inzet voor de middenklasse. 

• Productie: Kees van den Bosch & Marieke Rotman

Aflevering 27 3 oktober 2019

Het vergeten volk

In de zomer van 2014 viel IS de regio Sinjar in Noord-Irak binnen. Het doel was de Jezidi’s, een gemeenschap met een eigen religie en een eeuwenoude cultuur, uit te roeien. De mannen werden vermoord; vrouwen en meisjes als slaaf verkocht en jongens in IS-trainingskampen gestopt. Journaliste Brenda Stoter Boscolo reisde naar Irak om over de Jezidi’s te schrijven. In de vluchtelingenkampen deed ze onderzoek naar de genocide en de geschiedenis en cultuur van de Jezidi’s. Deze week in De Groene een bewerkte voorpublicatie van haar boek Het vergeten volk over het leed van de Jezidi-vrouwen en het taboe op hun onwettige kinderen. In deze podcast vertelt ze over de totstandkoming van het boek, over de vriendschappen die ze sloot en de moeilijkheden tijdens haar onderzoek. 

• Productie: Bas Mesters, Alfred Koster & Brecht Russchen

Aflevering 26 26 september 2019

De Verjaringswet als doofpot

“Doorzeefde kampongs, verhoren waarbij op een gruwelijke manier gemarteld werd, wraakacties, allen daden waarvan de militaire noodzaak niet aantoonbaar was.” Op 17 januari 1969 vertelt Joop Hueting, in 1947 uitgezonden naar Nederlands-Indië, openlijk over de oorlogsmisdaden waaraan hij heeft deelgenomen. Toch blijven deze gebeurtenissen aangeduid worden als ‘politionele acties’ in de strijd tegen ‘guerillapraktijken’. Na het proefschrift van Remy Limpach in 2016 wordt duidelijk dat die redenering voorgoed van tafel kan. Kunnen de daders van toen nu nog vervolgd worden? Deze vraag leidde Maurice Swirc naar documenten waaruit duidelijk wordt hoe de Nederlandse regering via een ingewikkelde juridische constructie de verjaring van deze oorlogsmisdaden in de doofpot heeft gestopt. Hij vertelt deze week over zijn stuk in De Groene Amsterdammer Podcast. 

Productie: Kees van den Bosch & Marieke Rotman

Aflevering 25 19 september 2019

De klimaatcrisis en de media

Samen met 250 andere media wereldwijd doet De Groene Amsterdammer mee aan de campagne Covering Climate Now. Op initiatief van de Columbia Journalism Review vragen deze media collectief aandacht voor de klimaatcrisis.

Redacteuren Evert de Vos en Jaap Tielbeke spreken over het initiatief, waarom De Groene meedoet, de klimaatcrisis en de manier waarop de media daarover berichten. 

Een gesprek over waarheidsvinding, journalistieke onafhankelijkheid en activisme. 

Productie: Kees van den Bosch & Brecht Russchen

Aflevering 24 11 september 2019

Haagse Schoothondjes

Onder de Haagse kaasstolp zijn de verhoudingen soms iets te intiem. Kim van Keken en Dieuwertje Kuijpers volgen het met argusogen. Het gaat bijvoorbeeld zo: de persvoorlichter schotelt ‘nieuwtjes’ voor, de journalist vraagt hem om ze wat aan te dikken, neemt ze klakkeloos over op de voorpagina en beiden profiteren van de media-aandacht.

De journalistiek wordt commerciëler en sneller en de ophefgevoeligheid van nieuws is steeds belangrijker. Toon en timing gaan hierbij boven de inhoud. Gevolg: zelfs het menu tijdens een crisisoverleg is nieuws, de ‘duider’ staat bovenaan in de journalistieke rangorde en het vertrouwen in de journalistiek daalt. Van Keken en Kuijpers bevroegen pers en politiek en vertellen erover in de podcast van deze week. Over de verschillende soorten journalisten in Den Haag, de verleiding om het verhaal van de voorlichter te volgen en de inflatie van nieuws op het Binnenhof. 

• Productie: Kees van den Bosch & Marieke Rotman