Elke week bespreekt Kees van den Bosch een diepgravend artikel uit weekblad De Groene Amsterdammer. Hij interviewt de betrokken journalisten: wat hebben ze naar boven gehaald, hoe hebben ze dat gedaan en waarom is dat van belang?

Wij zijn benieuwd naar uw reactie: podcast@groene.nl of als u abonnee bent via Mijn Groene.

Aflevering 53 2 april 2020

Corona, Trump en democratie. Leiderschap in crisistijd

In crisistijd is de roep om een sterke, betrouwbare leider groter dan ooit. En dat zorgt in het ene land voor een liberale, en in een ander land voor een autocratische koers. Zo wijst premier-manager Rutte op de eigen verantwoordelijkheid van de Nederlanders en roept Victor Orbán in Hongarije de noodtoestand uit om per decreet te kunnen heersen. 

Hoe gaat het in de Verenigde Staten van Trump? In De Groene Podcast van deze week vertelt Groene-redacteur Casper Thomas vanuit Washington over de gevolgen van corona voor de democratie en de strijd om informatie in Amerika. Profiteert Trump van deze crisis of blijkt de test hem fataal?

Productie: Kees van den Bosch en Rosa Uijtewaal

Aflevering 52 26 maart 2020

Corona, de Nederlandse aanpak

De bestrijding van het coronavirus valt of staat met het gedrag van de Nederlanders. Het feit dat de regels nu zijn aangescherpt, laat zien we ons niet gedragen zoals de modellen hebben voorspeld. Neemt Nederland niet een grote gok door het beleid zo afhankelijk te maken van menselijk gedrag? Moeten we niet smoren in plaats van blijven inzetten op dempen?

Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze over de Nederlandse aanpak van het virus, de rol die het RIVM daarin speelt en de functie van de journalistiek in tijden van crisis.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 51 18 maart 2020

Stalbranden, één miljoen doden in acht jaar

Sinds 2012 werkt er een commissie aan het terugdringen van stalbranden in Nederland. Zonder resultaat, zo blijkt uit diepgravend onderzoek van de masterclass onderzoeksjournalistiek van platform Investico. In 2019 kwamen er maar liefst 175 duizend kippen, varkens en runderen om het leven bij stalbranden, de afgelopen acht jaar meer dan één miljoen. Uit cijfers blijkt dat het aantal branden significant toeneemt, ondanks inspanningen van de overheid.

Deze week spreekt Kees van den Bosch in de Groene Podcast met Michelle Salomons en Felix Voogt van de Investico masterclass over het onderzoek dat zij deden naar stalbranden in Nederland.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 50 12 maart 2020

Ewald Engelen interviewt Thomas Piketty

Op een regenachtige dag in het Amsterdamse Ambassade Hotel ontving Ewald Engelen de Franse rockster-econoom Thomas Piketty om het te hebben over zijn nieuwe boek, Kapitaal en Ideologie. Over dat gesprek schreef Engelen een groot stuk in De Groene.

Momenteel waart er een golf van Frans denken door de Anglophone economiebeoefening, met Piketty als onbetwiste kapitein. Om de mondiale ongelijkheid een halt toe te roepen, stelt Piketty voor het grootbedrijf aan banden te leggen, de belastingen progressiever te maken en iedereen op zijn of haar vijfentwintigste 125 duizend euro te geven. Over die ideeën, en zijn gesprek met Piketty, spreekt Kees van den Bosch deze week met Engelen.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 49 5 maart 2020

Kathalijne Buitenweg over seksisme op sociale media

Veel vrouwen die zich in het publieke debat mengen, zijn mikpunt van seksistische en denigrerende opmerkingen. Vaak zijn de teksten niet strafbaar, maar laten ze wel een vies gevoel achter bij de ontvanger. ‘Daar moet een piemel in’ en ‘ga toch terug naar de keuken’, zijn niet alleen opmerkingen van seksistische aard, ze delegitimeren ook de aanwezigheid van vrouwen in het publieke debat.

#MeToo kreeg ook in Nederland navolging, maar te vaak nog laten wij als land deze problematiek lopen. Vrouwen doen soms zelfs een stapje opzij, om een storm op sociale media te ontlopen. Zelfonderzoek van The Guardian wijst uit dat van de top tien journalisten die het vaakst negatieve commentaren krijgen maar liefst acht vrouw zijn. De top tien die de minst heftige reacties opriep bestond uitsluitend uit mannen. 

Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Kathalijne Buitenweg over deze problematiek, een week nadat De Groene haar essay ‘Vogelvrije vrouwen’ publiceerde.

  • Productie: Kees van den Bosch, Rosa Uijtewaal & Daan Stoop

Aflevering 48 27 februari 2020

De inhaalslag van eerstegeneratiestudenten

Als je ouders niet hebben gestudeerd is de weg naar het hoger onderwijs lang en moeizaam. Eerstegeneratiestudenten kijken vaak tegen een achterstand aan, hebben een lager zelfbeeld en zien zich steeds verder verwijderd van hun ouders.

Damy Baumhöer is zelf eerstegeneratiestudent en schreef er een artikel over in De Groene Amsterdammer. Wat betekent het om de underdog te zijn? En hoe kan het dat eerstegeneratiestudenten toch succesvol blijken? 

  •  Productie: Kees van den Bosch

Aflevering 47 20 februari 2020

Piketty en Milanovic over wereldwijde ongelijkheid

Nu de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer, vragen Thomas Piketty en Branko Milanovic zich af: hoe rechtvaardigen we het kapitalistische systeem?

Kapitaal loont in het huidige systeem meer dan hard werken. Kunnen we dan het verhaal van een liberale meritocratie nog geloven? Wanneer vinden we het terecht dat de ene man miljardair is en de andere dakloos? Welke rechtvaardiging van ongelijkheid onderschrijven we?

Deze week praat Groene-redacteur Casper Thomas in de Groene Podcast met Kees van den Bosch over de nieuwe boeken van deze twee invloedrijke economen.

  • Kees van den Bosch & Rosa Uijtewaal

Aflevering 46 13 februari 2020

Steken voor de status

Jongeren van vijftien die elkaar met messen te lijf gaan, soms met fatale gevolgen: in ‘de Bims’, koosnaam voor de Amsterdamse Bijlmer, kijken ze er niet meer van op. Is de jeugdcultuur zich aan het verharden? En wat is de invloed van de gewelddadige drill raps? Groene-redacteur Joeri Boom zocht het uit en vertelt erover in De Groene Amsterdammer Podcast van deze week. 

• Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 45 6 februari 2020

Kwetsbare meisjes

Burgemeester Halsema heeft aangekondigd een campagne te starten om Amsterdam veiliger te maken voor jonge vrouwen. Hulpverleners sloegen alarm: steeds meer minderjarige meisjes lijken  slachtoffer te worden van uitbuiting en seksueel geweld. In opdracht van de gemeente sprak Margalith Kleijwegt met meisjes en hun ouders.

Kwetsbare meisjes, vaak (ten dele) met een migratieachtergrond, ambiëren een luxe leefstijl en zoeken dat op door met de verkeerde mensen om te gaan. Dure tassen, lachgas in hotelkamers en (gedwongen) seks volgen. Via Instagram en Snapchat kent iedereen elkaar en wordt de levensstijl genormaliseerd. Online exposen met filmpjes van misbruik is daarbij een veelgebruikt chantagemiddel. Én: soms zijn meisjes zelf ook dader in het ronselen van nieuwe slachtoffers. Hoe zijn deze meisjes te helpen? Welke aanpak kent Amsterdam? En welke rol hebben scholen en hulpverleners? Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Margalith Kleijwegt over deze problematiek.

• Productie: 

  • Kees van den Bosch & Rosa Uijtewaal

Aflevering 44 30 januari 2020

Onderwijsstaking: is meer geld dé oplossing?

‘Het is aan de leerkrachten om hun vak terug te claimen.’ Ook deze week is er een landelijke onderwijsstaking. De nood is hoog in het onderwijs. De docenten van het basis- en middelbaar onderwijs demonstreren vooral voor meer geld.

Maar, zegt Groene-redacteur Rosa van Gool, een zak geld alleen is niet de oplossing. Met meer investeringen zijn de problemen niet zomaar opgelost. Van Gool bezocht voor De Groene verschillende basisscholen. 

In deze podcast vertelt ze wat het we van deze basisscholen kunnen leren: kleinere of juist grotere klassen, minder lesuren, terug naar de basis van het onderwijs, kortere vakanties en meer tijd voor de kinderen en de lessen. Wat kan de onderwijssector zelf doen om het tij te keren? 

Aflevering 43 23 januari 2020

Wat is een boom waard?

De bomentaxateurs van Cobra Groeninzicht brachten in kaart hoeveel bomen elke woonwijk telt. Want bomen en parken zijn meer dan natuur alleen, het zijn noodzakelijke voorzieningen, mét een prijskaartje.

Onderzoeksjournalist Frank Mulder zocht uit hoe dit zit en schrijft erover in De Groene van deze week. Waarom zijn bomen in de stad zo belangrijk? En waarom worden mensen gelukkig van bomen? 

  • Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 42 17 januari 2020

Klem in een onhoudbaar systeem

De huidige landbouwcrisis splitst het land in tweeën, waarbij stedelingen en boeren plots lijnrecht tegenover elkaar zijn komen te staan. Een dialoog lijkt verder weg dan ooit. Journalist Marcel ten Hooven zocht voor De Groene uit waar de pijnpunten voor de boeren liggen. Hij kwam erachter dat ze vaak klem zitten tussen sterke economische spelers zoals banken en grote winkelketens. 

De huidige crisis is ten dele het gevolg van het naoorlogse ‘nooit meer honger’-beleid van minister Mansholt, die schaalvergroting en mechanisering stimuleerde. Het economische wordt intussen vanzelfsprekend boven het ecologische verkozen. Marcel ten Hooven vindt het de taak van de overheid om boeren te beschermen en te helpen de duurzame transitie toch te maken. 

Deze week in de Groene Amsterdammer Podcast spreken Bas Mesters en Marcel ten Hooven over de landbouwproblematiek.

  • Bas Mesters en Rosa Uijtewaal

Aflevering 41 8 januari 2020

Wantrouwen als leidraad

De jaren tachtig gelden nog steeds als de bloeitijd van de bijstand. In de jaren tachtig was er grote werkloosheid, soms ging het om meer dan een miljoen mensen. Enkelen daarvan maakten van de nood een deugd, deden vrijwilligerswerk en noemden zich ‘baanloos’. Van wantrouwen over de vraag of er met deze uitkeringen gefraudeerd werd was nog geen enkele sprake.

Die optimistische mentaliteit sloeg begin jaren negentig om na het bijstandsfraude-onderzoek van Van der Zwan. De opvatting dat bijstandstrekkers massaal frauderen en parasiteren op de samenleving werd steeds meer gemeengoed. Chris van der Heijden onderzoekt deze week in De Groene ons toenemende cynische mensbeeld en de regelgeving die daaruit vloeit. Waarom regeert het wantrouwen? Hoe definiëren we fraude? En waar liggen de oplossingen voor deze regelcultuur? 

Deze week in De Groene Amsterdammer Podcast: een gesprek over geïnstitutionaliseerd wantrouwen en burgerlijke ongehoorzaamheid. 

  • Kees van den Bosch, Tobiah Palm en Rosa Uijtewaal

Aflevering 40 2 januari 2020

Een kroon voor Ethiopië

‘Je vindt hem nooit, maar hij ligt in het volle zicht’. Twintig jaar lang hield Sirak Asfaw in zijn huis in Rotterdam een schat verborgen: de kroon van keizer Fasilides van Ethiopië. Sirak zelf vluchtte 41 jaar geleden van Ethiopië naar Nederland. De kroon, uit zijn vaderland gesmokkeld, belandde min of meer toevallig in zijn handen, en sindsdien zag Sirak het als zijn taak om de kroon te bewaken. Plezier had hij er niet van: de kroon haalde zijn leven overhoop. Maar, vond Sirak, de kroon kon pas terug als er weer een stabiel Ethiopië was.

Met de gelauwerde premier Abiy aan de macht heeft Sirak weer hoop, en heeft hij zijn lang bewaarde geheim onthuld. Roos van der Lint zocht Sirak op en beschrijft in het winternummer van De Groene Amsterdammer hoe zijn persoonlijke geschiedenis verweven raakte met die van de kroon, en die van Ethiopië. Ze vertelt er deze week over in de podcast van De Groene.

  • Productie: Kees van den Bosch & Marieke Rotman

Aflevering 39 26 december 2019

Op naar een krimpende wereldbevolking

Wereldwijd krijgen mensen steeds minder kinderen. Een krimpende wereldbevolking

 is nog maar decennia van ons verwijderd. Goed nieuws voor de aarde, maar kunnen onze samenlevingen dat wel aan? 

Redacteur Rutger van der Hoeven zocht het uit en schreef erover in het dubbeldikke winternummer van De Groene Amsterdammer.

Waarom krijgen we minder kinderen? En wat zijn de gevolgen?

• Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 38 19 december 2019

De Trump-dynastie

Donald Trump lijkt in de illusie te leven dat hij overal over gaat. Hij heeft van het Witte Huis een familiebedrijf gemaakt en schuift tijdens de G20-top zijn dochter Ivanka naar voren als vertegenwoordiger van Amerika. 

Nu fantaseert hij ook nog over een derde termijn, terwijl dit recht tegen de grondwet ingaat. Groene-redacteur Casper Thomas doet regelmatig verslag uit het Amerika van Trump. Deze week vertelt hij in de Groene Podcast over de Trump dynastie, zijn impeachment en de aankomende verkiezingen. 

Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. 

Aflevering 37 12 december 2019

Wie heeft er op 22 december op ons geschoten?

In het gesloten Roemeense systeem van 1989 droomde de zestienjarige Mira Feticu over haar leven, dat beter zou worden dan dat van haar ouders. In de dictatuur die Roemenië toen was bracht Mira haar jeugd door in de rij voor brood, suiker en olie en was één op de drie mensen verklikker voor de geheime dienst Securitate. Één op de drie: het kon je oom zijn, je buurvrouw, je leraar. 

En toen gebeurde het. Dertig jaar geleden, op 22 december, brak een volksopstand uit die dictator Ceausescu uiteindelijk ten val zou brengen. Maar daar ging een bloedige strijd aan vooraf. De slachtoffers wachten nog steeds op gerechtigheid. Ze willen een eerlijk antwoord op de vraag: ‘Wie heeft  er op ons geschoten?’ 

Mira Feticu, nu journalist, ging in gesprek met vier kinderen van de revolutie, en tekende hun aangrijpende verhalen op. Ze vertelt deze week in De Groene Podcast over hoe ze deze vier een stem gaf en over haar eigen jeugd in Roemenië. 

  • Productie: Kees van den Bosch, Damy Baumhoër en Marieke Rotman

Aflevering 36 5 december 2019

Groningen – Een ramp in slow motion

We dachten dat het nu eindelijk goed geregeld was in Groningen: Mark Rutte heeft zijn welgemeende excuses aangeboden voor de schade die is veroorzaakt in het aarbveingsgebied, net als Eric Wiebes, de minister van Economische Zaken. Ze zeiden: we hebben het niet goed aangepakt, maar vanaf nu gaat het anders.

Maar, zo ontdekte Groene-redacteur Irene van der Linde, niets is minder waar. Ze zag dat slachtoffers van de sluimerende Groningse ramp al jaren vastzitten in een ‘bestuurlijke’ spaghetti, oftewel een bureaucratische warboel. En in plaats van geholpen, worden ze gewantrouwd door de Nederlandse overheid. 

In deze podcast vertelt van Der Linde over dit wantrouwen, wat dit zegt over de Nederlandse overheid, de ramp in slow motion en wat zo’n ramp met haar slachtoffers doet. 

  • Productie: Kees van den Bosch & Tobiah Palm. 

Aflevering 35 28 november 2019

‘Markten weten het niet beter dan overheden’

Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz is het merendeel van de neoliberale economen geen wetenschapper meer, maar gelovige in een ontwrichtend economisch systeem. Gelukkig zijn er steeds meer tegengeluiden. Ewald Engelen interviewde Stiglitz voor De Groene Amsterdammer en vroeg hem hoe het anders kan. Wat zijn de uitdagingen van de komende jaren? En hoe laten we het neoliberale kapitalisme achter ons? Engelen vertelt erover in De Groene Podcast van deze week. 

• Productie: Kees van den Bosch & Damy Baumhöer

Aflevering 34 21 november 2019

Geen geld voor later

Je levert elke maand loon in om straks met pensioen te kunnen. Werkgevers betalen daarmee, voor iedereen in loondienst, pensioenpremie. Het pensioenfonds houdt dat netjes bij en als het zover is krijg jij je pensioen en kan het grote genieten beginnen. Toch?

Karlijn Kuijpers en Emiel Woutersen kwamen erachter dat het vaak fout gaat, met grote gevolgen. Ze belandden in een doolhof van pensioenfondsen, administratiebedrijven, toeslagen en premies en concludeerden: het systeem rammelt aan alle kanten. Werkgevers betalen geen premie, fondsen controleren niet en administratiebedrijven maken er een potje van. Deze week in De Groene Podcast: de bom onder ons pensioenstelsel.

Productie: Kees van den Bosch & Marieke Rotman