Elke week bespreekt Kees van den Bosch een diepgravend artikel uit weekblad De Groene Amsterdammer. Hij interviewt de betrokken journalisten: wat hebben ze naar boven gehaald, hoe hebben ze dat gedaan en waarom is dat van belang?

Aflevering 66 1 juli 2020

Jop de Vrieze over wetenschapsjournalistiek in tijden van corona

Sinds het begin van de pandemie schrijft wetenschapsjournalist Jop de Vrieze bijna wekelijks in De Groene Amsterdammer over de Nederlandse aanpak van de coronacrisis. Hij schreef over het bron- en contactonderzoek, het RIVM, de Nederlandse exit-strategie en, deze week nog, over recent onderzoek naar antilichamen en aangeboren afweer. De afgelopen maanden groeide De Vrieze uit tot ‘coronajournalist’. En dat zal hij waarschijnlijk nog wel even blijven.

In deze aflevering van de Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met De Vrieze. Hoe kijkt hij terug op afgelopen maanden? Tegen welke dilemma’s liep hij aan als kritische journalist in crisistijden? En hebben we de coronacrisis in Nederland, in vergelijking met andere landen, wel goed genoeg aangepakt?

  • Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 65 25 juni 2020

Een beter milieu begint niet bij jezelf

Korter douchen, afval scheiden, minder vlees eten, minder vliegen – allemaal goedbedoelde adviezen die je dagelijks om de oren geslingerd worden. Middels campagnes leggen overheden en bedrijven al decennia lang uit hoe jíj het verschil kunt maken. Een betere wereld begint tenslotte bij jezelf, was het beeld dat Jaap Tielbeke van kinds af aan voorgeschoteld kreeg.

Maar dat idee heeft hij losgelaten. Laten we niet meer doen alsof de particuliere consument het probleem van klimaatverandering kan oplossen, betoogt hij. De enige optie is rigoureus ingrijpen door politiek en bedrijfsleven.

Deze week in De Groene Podcast gaat Kees van den Bosch in gesprek met Jaap Tielbeke, naar aanleiding van de voorpublicatie van zijn boek, die deze week in De Groene staat. Een beter milieu begint niet bij jezelf verschijnt 26 juni bij uitgeverij Das Mag.

  • Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 64 18 juni 2020

Marja Pruis over onze omgang met ouder worden

In tijden van corona wordt er meer nagedacht en gesproken over ouderen en ouderdom, en niet altijd in positieve zin. De oude generatie wordt vaak als een last beschouwd in de Nederlandse samenleving. En van dat beeld moeten we af, vindt Marja Pruis: ‘In mijn ongetwijfeld apolitieke droomwereld, waarin de economie de mens dient en niet andersom, hoeft niemand zich ooit opgelaten te voelen over het feit dat hij leeft, of laat ik het zo zeggen: in ieder geval niet omdat hij al ruim acht decennia meedraait.’

Wat betekent het om ouder te worden? Hoe voelt het om tot de oudere generaties gerekend te worden? Hoe moet de maatschappij met ouderen omgaan? In een persoonlijk gesprek met Kees van den Bosch (67) blikt Marja Pruis (60) terug op haar leven en beantwoordt zij levensvragen die horen bij het ouder worden.

  • Productie: Kees van den Bosch & Mariska van Schijndel

Aflevering 13 juni 2020

Holland Festival: Vocal Classics of the Black Avant-Garde

Tijdens het Holland Festival presenteert Stephan Sanders voor De Groene Amsterdammer vijf speciale festival-podcasts waarin makers en critici van de diverse producties aan het woord komen.

De andere afleveringen verschijnen op groene.nl en via de reguliere podcastkanalen. Meer info: https://www.groene.nl/podcasts/de-groene-amsterdammer-holland-festival-podcast

Aflevering 1: Elaine Mitchener. Gesprek met Koen Schouten (saxofonist, jazz kenner) over Vocal Classics of the Black Avant-garde.

Er bestond in de jaren ’60 en ’70 nog een onbetwiste avant-garde, ook in de jazzwereld, waar het intuïtieve en abstracte van de jazzmuziek werd benadrukt. Zangeres en componiste Elaine Mitchener is zelf Brits–Jamaicaans. Ze dook in de zwarte, Amerikaanse avant-garde periode, die ze zelf niet meemaakte. Jazz is niet gezellig of poppy, Mitchener eert het experiment.

Aflevering 63 11 juni 2020

GGD: de frontlinie tegen corona

De komende weken heeft de GGD voor het bron- en contactonderzoek honderden nieuwe mensen nodig. Al maanden wisten ze wat er moest gaan gebeuren, maar pas recentelijk werd er echt opgeschaald, en kan iedereen getest worden. Hoe kan dit?

Voor de pandemiebestrijding is minister De Jonge volledig afhankelijk van de 25 GGD'en die Nederland rijk is. Maar uit onderzoek van platform Investico en De Groene Amsterdammer blijkt dat er bij de GGD al sinds de jaren tachtig een kaalslag heeft plaatsgevonden. Nu de druk op de GGD groeit, dreigt uitputting en onderbemanning.

Deze week in de Groene Podcast gaat Kees van den Bosch hierover in gesprek met Karlijn Kuijpers en Emiel Woutersen.

  • Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 62 4 juni 2020

Toenemende kansenongelijkheid in Nederland

Don’t back the losers, pick the winners, adviseerde Shell-topman Gerrit Wagner in het begin van de jaren tachtig om aan de economische crisis te kunnen ontsnappen. De Rijksoverheid luisterde: in plaats van het ondersteunen van kansarme regio’s en sectoren, werd de aandacht verlegd naar het versterken van succesvolle gebieden. Nederland leefde economisch op en werd een belangrijke speler in de mondiale markt, maar het beleid heeft diepe sporen achtergelaten in de achtergestelde delen van Nederland. Terwijl de kansenongelijkheid in eigen land sterk toeneemt, zijn de ogen van succesvolle regio’s gericht op het internationaal economisch netwerk.

In haar boek Een klein land met verre uithoeken pleit Floor Milikowski voor meer aandacht voor de in de steek gelaten uithoeken van Nederland. Deze week in de Groene Podcast spreekt zij hierover met Kees van den Bosch.

  • Productie: Kees van den Bosch & Mariska van Schijndel

Aflevering 61 28 mei 2020

Online Jodenhaat neemt wereldwijd toe

Antisemitisme neemt wereldwijd toe. De Jodenhaat komt uit vele ideologische hoeken en broeit online in WhatsApp-groepen en besloten kanalen. Ook op Twitter speelt zich een levendig debat af, waarin complottheorieën en antisemitisme vermengd worden. Maar hoe ziet online antisemitisme er precies uit? En welke patronen zijn er te ontdekken wanneer je met een helikopterview naar het debat kijkt?

Samen met de Utrecht Data School voerde De Groene Amsterdammer een netwerkanalyse uit van het brede debat rondom Joden en Jodendom in Nederland anno 2019. Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch hierover met Rosa van Gool en Coen van de Ven.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 60 21 mei 2020

De Über-economie

Moet er in de post-corona-economie nog plek zijn voor platformbedrijven zoals Uber, die slecht betalen, geen zekerheid bieden, zelf geen belasting of sociale premies afdragen en bij economische tegenwind onmiddellijk op de overheid leunen? Moet Uber niet gewoon verplicht worden om de chauffeurs in dienst te nemen? Het zijn vragen die de laatste maanden steeds vaker naar voren komen.

Deze week in de Groene podcast spreekt Kees van den Bosch met Evert de Vos en Rosa Uijtewaal over de nieuwe platformeconomie, het Uberbeleid en hoe Uber aangepakt moet worden.

Productie: Kees van den Bosch & Mariska van Schijndel

Aflevering 59 14 mei 2020

De onhoudbare schuldenberg

In een poging om de mondiale economie draaiende te houden trekken overheden de portemonnee. Noodfondsen, steunpakketten, regelingen, alles wordt uit de kast getrokken om een recessie af te wenden. En daarmee stijgen de schulden, zowel privaat als publiek, enorm. Maar wat doen we met deze schulden in een wereld na corona? Moet alles netjes worden afgelost, of wordt dat een molensteen waar landen en individuen onder gebukt gaan?

Deze week in de Groene podcast spreekt Kees van den Bosch met Groene-redacteuren Jaap Tielbeke en Diederik Baazil over schuldkwijtschelding, een onderwerp dat opnieuw bovenaan de agenda staat.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 58 7 mei 2020

Wie grijpt de macht in de post-coronawereld?

Een mondiale crisis vraagt om een wereldwijde aanpak, maar waar is die aanpak te zien? Internationale samenwerking staat op een laag pitje en de Verenigde Staten – het land dat sinds de Tweede Wereldoorlog fungeert als wereldleider – trekken zich terug uit de wereld. China probeert juist de wereldmacht naar zich toe te trekken. Ondertussen blijft de dollar een mondiaal toevluchtsoord.

Hoe ziet de wereld er na de coronacrisis uit? Zullen de economieën zich herstellen? En welk land staat op als nieuwe wereldleider? Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Rutger van der Hoeven over de wereld die we aantreffen na de coronacrisis.

Productie: Kees van den Bosch & Mariska van Schijndel

Aflevering 57 30 april 2020

Politieke propaganda op maat

Sinds de herverkiezing van Obama in 2012 worden grote online facebook campagnes ingezet voor politieke doeleindes. En aangezien strikte wetten ontbreken, zijn de mogelijkheden eindeloos. Toch is online targeting via Facebook een heikel thema, ook in Nederland. Sluis je als partij de mailadressen van je leden door naar Facebook om ze online het juiste duwtje naar de stembus te geven? Zorg je er met fijnmazige targeting voor dat enkel inwoners van Groningen het partijstandpunt over gasbaten te zien krijgen?

Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Coen van de Ven over de microtargeting van politieke partijen, de vergaande mogelijkheden die Facebook hierin biedt en de spagaat waar de overheid zich in bevindt.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 56 23 april 2020

De toekomst van Nederland volgens DRIFT

Het zijn opwindende tijden voor de onderzoekers van het Dutch Research Institute for Transitions (DRIFT). Door de coronacrisis raken veel ideeën over het Nederland van 2050 - een land met een circulaire en duurzame economie en samenleving - in een stroomversnelling. Volgens DRIFT-oprichter Jan Rotmans zijn de kiemen van veel hoognodige ontwikkelingen nu al zichtbaar.

Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Jaap Tielbeke over het transitie-instituut DRIFT, en praten ze verder over ‘kantelprofessor’ Rotmans en het vormgeven van gedurfde toekomstvisies in tijden van corona.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 55 16 april 2020

De VVD en de veiligheidsindustrie

In de Nederlandse veiligheidsindustrie wordt op verzoek van de overheid veel werk uitbesteed aan bedrijven uit de private sector. Een van de belangrijkste spelers in dit veld is G4S, een miljardenbedrijf dat wereldwijd gevangenissen bewaakt en ook de beveiliging voor de zorg wil gaan leveren. 

Uit onderzoek van journalisten Kim van Keken en Dieuwertje Kuijpers blijkt dat een aantal prominente VVD’ers, zoals Ard van de Steur en Annemarie Jorritsma, binnen het ministerie namens G4S lobbyen voor ruimere wetgeving voor cameragebruik bij beveiliging. Wat daarbij opvalt is dat deze VVD’ers ook betaald worden door G4S, waar ze een adviserende functie innemen. 

Waar begint en eindigt belangenverstrengeling? Is het wenselijk dat private bedrijven zulke gevoelige informatie bezitten? Waar gaat die informatie heen? Deze week in De Groene Amsterdammer podcast spreekt Kees van den Bosch met Kim van keken over de veiligheidsindustrie. 

Productie: Kees van den Bosch en Rosa Uijtewaal’

Aflevering 54 9 april 2020

Corona is niet de laatste pandemie

‘Het is belangrijk om te begrijpen waar dit virus vandaan komt, wat de causale verbanden zijn. Zodat we uiteindelijk, als we dit vuur zullen hebben gedoofd, hoewel we het waarschijnlijk nooit helemáál kunnen doven, onmiddellijk gaan nadenken over de volgende pandemie. De next big one.’ Dat stelde David Quammen in een gesprek dat hij voerde met Sanne Bloemink.

De huidige pandemie ontstond op markten in Wuhan, China. Daar worden verschillende, vaak bedreigde, diersoorten dicht op elkaar gehouden. Daarnaast komen mensen door het ingrijpen in de natuur steeds vaker in contact met soorten waarmee ze niet eerder in contact kwamen. Dit verhoogt het risico op een gevaarlijke species jump. 

Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met journalist Sanne Bloemink over ‘zoönose’ en het ontstaan van corona.

Productie: Kees van den Bosch en Daan Stoop

Aflevering 53 2 april 2020

Corona, Trump en democratie. Leiderschap in crisistijd

In crisistijd is de roep om een sterke, betrouwbare leider groter dan ooit. En dat zorgt in het ene land voor een liberale, en in een ander land voor een autocratische koers. Zo wijst premier-manager Rutte op de eigen verantwoordelijkheid van de Nederlanders en roept Victor Orbán in Hongarije de noodtoestand uit om per decreet te kunnen heersen. 

Hoe gaat het in de Verenigde Staten van Trump? In De Groene Podcast van deze week vertelt Groene-redacteur Casper Thomas vanuit Washington over de gevolgen van corona voor de democratie en de strijd om informatie in Amerika. Profiteert Trump van deze crisis of blijkt de test hem fataal?

Productie: Kees van den Bosch en Rosa Uijtewaal

Aflevering 52 26 maart 2020

Corona, de Nederlandse aanpak

De bestrijding van het coronavirus valt of staat met het gedrag van de Nederlanders. Het feit dat de regels nu zijn aangescherpt, laat zien we ons niet gedragen zoals de modellen hebben voorspeld. Neemt Nederland niet een grote gok door het beleid zo afhankelijk te maken van menselijk gedrag? Moeten we niet smoren in plaats van blijven inzetten op dempen?

Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze over de Nederlandse aanpak van het virus, de rol die het RIVM daarin speelt en de functie van de journalistiek in tijden van crisis.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 51 18 maart 2020

Stalbranden, één miljoen doden in acht jaar

Sinds 2012 werkt er een commissie aan het terugdringen van stalbranden in Nederland. Zonder resultaat, zo blijkt uit diepgravend onderzoek van de masterclass onderzoeksjournalistiek van platform Investico. In 2019 kwamen er maar liefst 175 duizend kippen, varkens en runderen om het leven bij stalbranden, de afgelopen acht jaar meer dan één miljoen. Uit cijfers blijkt dat het aantal branden significant toeneemt, ondanks inspanningen van de overheid.

Deze week spreekt Kees van den Bosch in de Groene Podcast met Michelle Salomons en Felix Voogt van de Investico masterclass over het onderzoek dat zij deden naar stalbranden in Nederland.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 50 12 maart 2020

Ewald Engelen interviewt Thomas Piketty

Op een regenachtige dag in het Amsterdamse Ambassade Hotel ontving Ewald Engelen de Franse rockster-econoom Thomas Piketty om het te hebben over zijn nieuwe boek, Kapitaal en Ideologie. Over dat gesprek schreef Engelen een groot stuk in De Groene.

Momenteel waart er een golf van Frans denken door de Anglophone economiebeoefening, met Piketty als onbetwiste kapitein. Om de mondiale ongelijkheid een halt toe te roepen, stelt Piketty voor het grootbedrijf aan banden te leggen, de belastingen progressiever te maken en iedereen op zijn of haar vijfentwintigste 125 duizend euro te geven. Over die ideeën, en zijn gesprek met Piketty, spreekt Kees van den Bosch deze week met Engelen.

Productie: Kees van den Bosch & Daan Stoop

Aflevering 49 5 maart 2020

Kathalijne Buitenweg over seksisme op sociale media

Veel vrouwen die zich in het publieke debat mengen, zijn mikpunt van seksistische en denigrerende opmerkingen. Vaak zijn de teksten niet strafbaar, maar laten ze wel een vies gevoel achter bij de ontvanger. ‘Daar moet een piemel in’ en ‘ga toch terug naar de keuken’, zijn niet alleen opmerkingen van seksistische aard, ze delegitimeren ook de aanwezigheid van vrouwen in het publieke debat.

#MeToo kreeg ook in Nederland navolging, maar te vaak nog laten wij als land deze problematiek lopen. Vrouwen doen soms zelfs een stapje opzij, om een storm op sociale media te ontlopen. Zelfonderzoek van The Guardian wijst uit dat van de top tien journalisten die het vaakst negatieve commentaren krijgen maar liefst acht vrouw zijn. De top tien die de minst heftige reacties opriep bestond uitsluitend uit mannen. 

Deze week in de Groene Podcast spreekt Kees van den Bosch met Kathalijne Buitenweg over deze problematiek, een week nadat De Groene haar essay ‘Vogelvrije vrouwen’ publiceerde.

  • Productie: Kees van den Bosch, Rosa Uijtewaal & Daan Stoop

Aflevering 48 27 februari 2020

De inhaalslag van eerstegeneratiestudenten

Als je ouders niet hebben gestudeerd is de weg naar het hoger onderwijs lang en moeizaam. Eerstegeneratiestudenten kijken vaak tegen een achterstand aan, hebben een lager zelfbeeld en zien zich steeds verder verwijderd van hun ouders.

Damy Baumhöer is zelf eerstegeneratiestudent en schreef er een artikel over in De Groene Amsterdammer. Wat betekent het om de underdog te zijn? En hoe kan het dat eerstegeneratiestudenten toch succesvol blijken? 

  •  Productie: Kees van den Bosch