Elke week bespreekt Kees van den Bosch een diepgravend artikel uit weekblad De Groene Amsterdammer. Hij interviewt de betrokken journalisten: wat hebben ze naar boven gehaald, hoe hebben ze dat gedaan en waarom is dat van belang? In Radio Amerika bespreken Casper Thomas en Rutger van der Hoeven elke paar weken de Amerikaanse politiek.

Aflevering 114 4 maart 2021

Seksisme in de politiek

Tien procent van alle tweets gericht aan vrouwelijke politici bevat haat of bedreigingen, blijkt uit onderzoek van De Groene Amsterdammer in samenwerking met de Utrecht Data School. Seksisme in de politiek is een heikel punt: de haatpraat is duidelijk aanwezig, maar dit aankaarten levert vrouwen vaak alleen maar meer bagger op.  ‘Als je echt een sterke vrouw bent, dan trek je je toch nergens iets van aan?’ 

In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met redacteuren Karlijn Saris en Coen van de Ven over hun onderzoek naar de rol van seksisme in het politieke debat op sociale media en in de pers. Zij spraken twaalf vooraanstaande vrouwelijke volksvertegenwoordigers van links tot rechts en van conservatief tot progressief. Wat bracht deze politici ertoe zich toch uit te spreken?

Productie: Kees van den Bosch & Myrthe Meines 

Aflevering 113 25 februari 2021

'Corporate lawyers': de butlers van de Zuidas

Het ‘greed is good’-imago van de Zuidas uit de jaren tachtig en negentig is de afgelopen dertig jaar enorm uitgebreid. De scheefgroei in belastingparadijs Nederland leidt tot harde, ethische vragen. Wie deze vragen durft te stellen stuit op ervaren bedrijfsadvocaten die zich ontfermen over de belangen van hun cliënten en voor wie alles mag wat niet verboden is. 

In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met redacteur Margreet Fogteloo en jurist Annerie Smolders over bedrijfsadvocaten en ethiek op de Zuidas. De corporate lawyers geven achter de schermen advies aan bedrijven en gaan voor hen tot het gaatje. Maar hoever gaat deze maximale partijdigheid? Handelen zij nog wel ethisch verantwoord als advocaten in dienst van de cliënt én de rechtsstaat? 

Productie: Kees van den Bosch & Myrthe Meines

Aflevering 112 18 februari 2021

Corona: één jaar in crisis

Voor 2020 waren alle ‘epidemieparaatheidsindexen’ het erover eens: Nederland zou goed voorbereid zijn op een mogelijke epidemie. Na een jaar coronacrisis moet er toch een andere balans worden opgemaakt. Waardoor worstelt Nederland zo met de aanpak van het virus en met een deel van de eigen bevolking? 

In de Groene Amsterdammer Podcast van deze week gaat Kees van den Bosch in gesprek met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze, die vanaf dag één verslag deed van de crisis. Over de rol van de media, polderen en het cruciale onderscheid tussen paraatheid en bereidheid. 

Productie: Kees van den Bosch & Abel Bormans

Aflevering 111 16 februari 2021

Radio Amerika 14 – De toekomst van de Republikeinse Partij

Donald Trump is vrijgesproken in zijn impeachment-proces – en dus blijft de Republikeinse Partij opgescheept met het koekoeksjong dat zich meester heeft gemaakt van het nest. Welke koers slaan de Republikeinen in na de verkiezingsnederlaag en op welke kiezers richten zij zich? Of vermijdt de Partij elke keuze en laat zij zich leiden door de kansen die zich voordoen? 

Aflevering 110 11 februari 2021

Van wie is de vis?

Wereldwijd kwijnen kleine vissers weg omdat de reuzen de zeeën inpikken. Nationale visquota moesten voor verantwoorde en eerlijke visserij zorgen, maar door overnames zijn de visrechten van tal van landen in handen gekomen van een handvol mondiale visgiganten. Nergens zijn de gevolgen zo zichtbaar als in Faeröer.

 

In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Spit-onderzoekers Bram Logger en Parcival Weijnen over illegale visvangst, overbevissing en de invloed van lobby’s. Een anonieme tip van een klokkenluider leidde tot een grootschalig onderzoek. Hoe heeft privatisering kunnen leiden tot corruptie? Spoiler: ook Nederland neemt een belangrijke machtspositie in met spelers als Mark Rutte en visserijbedrijf Parlevliet & Van der Plas.

 

 Productie: Kees van den Bosch & Myrthe Meines

Aflevering 109 4 februari 2021

Het grootste verhaal ter wereld

De documentaire An Inconvenient Truth (2006) van de Amerikaanse politicus Al Gore had een grote impact, maar kreeg ook veel kritiek omdat er in de film alleen een worstcasescenario zou worden geschetst. De ontvangst liet zien hoe onzekerheden konden worden uitvergroot om conclusies te bagatelliseren. Op vergelijkbare wijze hebben Nederlandse media de afgelopen twintig jaar een vertekend beeld gegeven van het klimaatdebat. Welke namen werden door hen genoemd? Hoe hebben de grote media kunnen falen in deze representatie en wat zou hun functie moeten zijn? In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week vertellen redacteuren Jaap Tielbeke en Coen van de Ven over de spelregels van wetenschap en de rol van de media in tijden van klimaatverandering. 

• Productie: Kees van den Bosch, Abel Bormans & Myrthe Meines

Aflevering 108 28 januari 2021

Hans van Mierlo: Een wonderbaarlijk politicus

Hubert Smeets schreef een biografie over Hans van Mierlo, de oprichter van D66. Smeets is journalist en oud-hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Vijf jaar lang dook hij in de nalatenschap van een van de meest charismatische politici die Nederland gekend heeft: ‘Van Mierlo was allereerst een grote, mooie man die met zijn woorden zijn toehoorder zo kon begeesteren dat je vergat naar de inhoud van zijn boodschap te luisteren.’

In 1994 slaagde Van Mierlo erin om voor de eerste keer in de parlementaire geschiedenis aartsvijanden VVD en PvdA te verenigen. Maar dat paarse kabinet bleek de eerste stap in de richting van wat inmiddels is uitgegroeid tot een apolitieke cultuur, waarin niet visie, maar pragmatisme centraal staat. Volgens Smeets is Van Mierlo medeverantwoordelijk voor de opkomst van populistische politici, die kans zagen het ideologische gat op te vullen.

In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Hubert Smeets over de mens en de politicus Hans van Mierlo, heimwee naar de optimistische jaren zeventig en de ethische dilemma’s van de biografieschrijver. 

Productie: Kees van den Bosch en Ilja Scheifes

Aflevering 107 26 januari 2021

Radio Amerika 13: De eerste honderd dagen van Joe Biden

Joe Biden heeft in zijn eerste week een stortvloed aan decreten getekend. Hij wil in zijn eerste honderd dagen veel beleid neerzetten en successen scoren - zoals elke president. Waar komt die term ‘Honderd Dagen’ eigenlijk vandaan, en waarom is die in de Amerikaanse politiek zo belangrijk? En welke hordes gaat Biden op zijn pad vinden als hij niet alleen met decreten wil regeren? 

Aflevering 106 21 januari 2021

Rutte: de gelukkigste man van Nederland

Bij zijn jubileum als premier werd in analyses en profielen vooral de vraag gesteld: ‘Wat wil Mark Rutte nu eigenlijk?’ Na tien jaar in het Torentje, en een desastreuze toeslagenaffaire, is dat nog steeds niet duidelijk. Dus rest de vraag: wat willen wij eigenlijk van Rutte?

In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Joost de Vries. Hij is de auteur van het boek De gelukkigste man van Nederland, over Mark Rutte als spiegel van Nederland, dat 1 februari verschijnt bij Prometheus en waarvan deze week een voorpublicatie in staat De Groene. Kun je een man zonder idealen ook ter verantwoording roepen als het misgaat?

Productie: Kees van den Bosch & Gizelle Mijnlieff

Aflevering 105 14 januari 2021

Mark Rutte: de marketingpremier

De toeslagenaffaire laat opnieuw zien dat de electoraal succesvolle, door marketing en populariteit gedreven politiek van Rutte een zware tol eist. De cruciale rol van Rutte moet verder worden onderzocht in het dringend nodige vervolgonderzoek, zo betoogt Mathieu Segers. De geloofwaardigheid en integriteit van de rechtsstaat zijn in het geding. Volgens de hoogleraar Europese Geschiedenis is het vrekkige Nederlandse optreden in de EU eveneens een symptoom van hetzelfde probleem: het onvermogen tot empathie en de ongeïnteresseerde houding in ‘de ander’.

In de Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Mathieu Segers over Rutte, de toeslagenaffaire en Europa. 

Productie: Kees van den Bosch & Abel Bormans

Aflevering 104 12 januari 2021

Radio Amerika 12: Aanval op het Capitool

Een couppoging in Washington DC, door aanvallers die U.S.A en ‘verdedig democratie’ schreeuwen – het zijn ongekende tijden. Waar komt dat verbeten, gekrenkte nationalisme vandaan, en waarom voelen deze ‘superpatriotten’ zich bestolen? Plus: betekent dit demasqué de doodsteek voor het Trumpisme?

Aflevering 103 7 januari 2021

Xandra Schutte: gesprek met de hoofdredacteur

Hoe goed heeft De Groene vorig jaar verslag gedaan van de Corona-crisis? Wat betekent het dat er ook bij De Groene opzeggingen binnenkomen omdat lezers gaan geloven in complotten?

In de eerste podcast van het nieuwe jaar praat Kees van den Bosch met Xandra Schutte over het beleid en de journalistiek van De Groene. Sinds Schutte in 2008 aantrad als hoofdredacteur is het aantal abonnees meer dan verdubbeld, van 13.000 naar nu bijna 30.000. Terwijl kranten en weekbladen het in die tijd steeds moeilijker kregen. Hoe kan dat? Een gesprek over essays, (onderzoeks)journalistiek, transparantie en het functioneren van een redactie in tijden van Corona. 

Productie: Kees van den Bosch en Gizelle Mijnlieff

Aflevering 102 31 december 2020

Uithuilen in Café Weltschmerz

In de schaduw van het medialandschap bouwt een leger van zelfverklaarde ‘vrijheidsstrijders’ aan een alternatieve zuil. Op Youtube-kanalen als Café Weltschmerz en alternatieve kranten als Gezond verstand trekt de groep mannen ten strijde tegen het coronabeleid van de overheid, delen ze complottheorieën en rekenen ze af met de mainstream-media, die slaafs achter de voorgeschreven werkelijkheid aan zou huppelen. Ooit genoot het gezelschap, dat voornamelijk uit mannen bestaat, hoog aanzien in de journalistiek, literatuur of op de universiteit en inmiddels ageren ze tegen de elite waar ze zelf ooit onderdeel van uitmaakten.  Volgens Groene-redacteur Warda El-Kaddouri lijden de mannen aan Weltschmerz: ‘een gevoel van pijnlijke melancholie, veroorzaakt door een discrepantie tussen de huidige onvolmaakte wereld en de wereld in haar ideale vorm.’

In de Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees ten Bosch met redacteuren Karlijn Saris, Warda El Kaddouri en Coen van de Ven over de opkomst van een alternatieve zuil.

Productie: Kees van den Bosch & Ilja Scheifes

Aflevering 101 24 december 2020

Kerstverhaal uit Siberië. Jezus leeft, hij zit gevangen in Moskou

Nog lang voordat sociale isolatie een algemeen begrip werd, leidde sekteleider en Jezus look-a-like Vissarion zijn volgelingen diep de Siberische taiga in. In de jaren negentig brachten ze de beschaving naar de wildernis, terwijl ze haar tegelijkertijd probeerden te ontvluchten. Nu, dertig jaar later, grijpen de Russische autoriteiten in. De verlosser van een vreedzame sekte waar negatieve gedachten taboe zijn werd hardhandig opgepakt en zit achter slot en grendel.

In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Eva Hartog, die naar het Siberische dorpje afreisde en daar drie dagen doorbracht. Ze zag een Rusland dat had kunnen zijn. Een land met een meer open houding en liefde voor de natuur, maar ook traditioneel berust op een patriarchaal systeem en met een hang naar een autoritaire leider. ‘Wat deze groep nu overkomt is een spiegel van wat zich afspeelt in de Russische samenleving.’

Productie: Kees van den Bosch & Gizelle Mijnlieff

Aflevering 100 17 december 2020

Waar was het ministerie van VWS tijdens de corona-crisis?

Het ministerie dat Nederland door de coronacrisis moet leiden had ook na de eerste golf geen visie, geen regie, geen plan. Terwijl zorgorganisaties smeekten om sturing, was het ministerie van VWS afwezig en tuimelden we onvoorbereid de tweede golf in. ‘Geen strategie maken is het ontkennen van je politieke verantwoordelijkheid’, aldus een crisisdeskundige. Minister Hugo de Jonge stelt zich eerder op als allerhoogste persvoorlichter dan als regisseur. Dit alles heeft verstrekkende gevolgen voor burgemeesters, de GGD’s, en al het zorgpersoneel.

In De Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Karlijn Kuijpers, Thomas Muntz en Emiel Woutersen over het tekortschieten van het ministerie van VWS.

Productie: Kees van den Bosch en Abel Bormans

Aflevering 99 15 december 2020

Radio Amerika 11: Wat kunnen we verwachten van president Joe Biden?

De verkiezing van Joe Biden zit eindelijk achter slot en grendel. Wat voor president wil hij zijn en hoeveel ruimte gaat hij daarvoor krijgen? Wie zijn de opvallendste ministers die hij heeft benoemd en waarom zijn progressieve Democraten steeds minder te spreken over zijn team? 

Aflevering 98 10 december 2020

Tijdelijke huurcontracten verpesten de woningmarkt

Bijna vijf jaar geleden maakte toenmalig minister Stef Blok de huurcontracten ‘flexibel’. Dat zou een uitzondering blijven, beloofde hij, maar daarvan is niets terecht gekomen. Flexibel is de norm geworden. Journalisten Michelle Salomons en Felix Voogt ontdekten dat bijna de helft van de huurcontracten tijdelijk wordt aangeboden. Vermeende positieve gevolgen blijven uit: huren stijgen alleen maar harder en is meer ruimte voor onwettige en slechtere contracten. Doorstroming vanuit de sociale huur verkeert inmiddels op een historisch dieptepunt. Verhuurders profiteren maar huurders zijn de dupe van deze situatie.

In De Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Salomons en Voogt over de schrijnende situatie met tijdelijke huurcontracten, het onvermogen van het CBS om de juiste cijfers in kaart te brengen en coalitiepartijen die blijven pleiten voor verdere flexibilisering.

Productie: Kees van den Bosch en Abel Bormans

Aflevering 97 3 december 2020

Dwangarbeid in Chinese haarfabrieken

De wereldwijde handel in mensenhaar is een miljardenindustrie met China als hofleverancier. De West-Chinese regio Xinjiang staat vol met fabrieken waar arme Oeigoeren onder dwang de haarextensions naaien die in beautywinkels in het westen worden verkocht. Uit verschillende getuigenverklaringen blijkt dat in de interneringskampen van Xinjiang Oeigoerse mannen en vrouwen worden kaalgeschoren. Van het haar wordt in fabrieken in het Chinese binnenland pruiken gemaakt. Volgens journalist Eline Huisman, die samen met Linda van der Pol onderzoek deed naar de Chinese haarhandel, is het kaalscheren een belangrijk onderdeel van de culturele assimilatie van Oeigoeren: ‘In de Oeigoerse cultuur zegt haardracht veel over de sociale status van een individu, het is extra wrang dat juist hun haar gebruikt wordt om de hoofden van anderen te verfraaien.’

In de De Groene Amsterdammer podcast van deze week praat Kees van den Bosch met Eline en Linda over dwangarbeid van Oeigoeren in Chinese haarfabrieken, de promotie van armoedeprojecten in Xinjiang en hun samenwerking met mode- en lifestylemagazine LINDA. 

Productie: Kees van den Bosch en Ilja Scheifes

Aflevering 96 26 november 2020

Dé oplossing voor de stikstofcrisis?

Sommige veebedrijven vergiftigen natuurgebieden in hun eentje met meer stikstof dan we gezamenlijk in een jaar besparen door slechts honderd kilometer per uur te rijden. Het sluiten van een handjevol topvervuilers biedt weg- en woningbouw noodzakelijke ruimte. Dat blijkt uit een maandenlang onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer. Het levert een top 25 van boerenbedrijven die het meeste stikstof uitstoten. ‘Grote stikstofbronnen in de nabijheid van natuurgebieden maken het nagenoeg onmogelijk om natuurdoelen te halen’, zegt Lourens Loeven, directeur van de Commissie voor de Milieueffectrapportage.

In De Groene Amsterdammer Podcast van deze week spreekt Kees van den Bosch met Adrián Estrada, Felix Voogt en Evert de Vos over hoe deze journalistieke productie tot stand kwam, over het stikstofbeleid door de jaren heen en hoe zij de grootste vervuilers met openbare data in kaart brachten.

Productie: Kees van den Bosch & Gizelle Mijnlieff

Aflevering 95 24 november 2020

Radio Amerika 10: Transitie

In de VS lijkt de regeringsoverdracht eindelijk te beginnen, al erkent Donald Trump zijn verlies niet. We moeten bijna een eeuw terug voor een transitie die zo vijandig en moeizaam ging. Is Trump bezig met een strategie van de verschroeide aarde, en wat zou daar het doel van kunnen zijn? Waarom hebben de VS eigenlijk zo'n lange transitieperiode, en schuilen daar geen gevaren in?